30.000 Leienaars samen in Leids namenboek

4

Meer dan 30.000 Leidse familienamen staan er in het nieuwste boek dat over de Sleutelstad is verschenen: Leienaars. Auteur is emeritus hoogleraar Nederlandse Lexicologie Piet van Sterkenburg die in de stad ook bekendheid geniet als oud-voorzitter van de 3 October Vereeniging waar hij van 1992 tot 2006 aan het roer stond.

Chris de Waard ging naar de presentatie van het boek en sprak met de auteur, burgemeester Lenferink, Rens Heruer en een aantal andere bekende Leidenaren van wie de achternaam in het boek is opgenomen.

Van Sterkenburg kreeg in 2008 een geanonimiseerd namenbestand van de gemeente. Nadat hij het idee voor een boek met alle Leidse namen enige jaren had laten rijpen, begon het monnikenwerk. Drie jaar lang sloot hij zich op en vrijdag werd het resultaat gepresenteerd: Een bijna 800 pagina’s tellend werk dat de toepasselijke titel Leienaars meekreeg.

“Welke Leidse naam er niet in staat? Ik denk geen een,” zegt Van Sterkenburg die met de gemeente heeft afgesproken dat hij het bestand op enig moment aan de gemeente overdraagt. Dan kan het worden geactualiseerd met namen die na 2008 in Leiden bekend zijn geworden. Bijvoorbeeld doordat ze verbonden zijn aan de universiteit.

Burgemeester Lenferink mocht het eerste exemplaar in ontvangt namen. Hoewel Lenferink uit Twente komt, staat zijn naam toch in het boek. “Alle burgemeesters en ereburgers van Leiden staan er sowieso in,” verklaart Van Sterkenburg dat. Lenferink’s achternaam had overigens niet veel onderscheidend vermogen. “Mijn vader kwam uit een plaatsje waar die naam zoveel voorkwam dat je er niks aan had. Daar gebruikte je de voornaam in combinatie met de naam van de boerderij om aan te geven wie je bedoelde”.

Van Ster’kenburg’s eigen naam komt van een heerlijkheid uit de buurt van Driebergen: “Het is een herkomstnaam. Het is een kasteel waarvan gezegd wordt dat het heeft toebehoord aan bisschop David van Bourgondië. Ik vertel dus altijd dat ik een bastaard van hem ben. Overigens zeer tot ongenoegen van mijn moeder,” lacht de schrijver.

Bij de presentatie werd Van Sterkenburg ook toegesproken door zijn vriend en oud-collega bij de 3 October Vereeniging Rens Heruer. Die werd tijdens het onderzoek van Van Sterkenburg onaangenaam verrast. Geheel in tegenstelling tot wat zijn familie altijd heeft gedacht komt de naam ‘Heruer’ niet uit Frankrijk, maar is hert een Germaanse naam die zoveel betekent als ‘aanvoerder van het leger’.

Heruer had voor Van Sterkenburg ook nog wel enkele kwinkslagen in zijn toespraak. Zo lijdt de auteur door de jaren van afzondering waarmee het schrijven van het boek Leienaars gepaard ging volgens Heruer aan ‘Onomastiek’. “maar daar kan je prima mee leven hoor, maar vervelend is het wel. Het zit door je hele lijf en je raakt het niet meer kwijt”. Het klinkt erger dan het is. Onomastiek betekent, heel toepasselijk, naamkunde.

Delen

4 reacties

  1. Joop J.Gijsman op

    Gijsman, van edele afkomst volgens het boek Leienaars, dat is mooi meegenomen voor een familie die als arme RK vluchteling naar Leiden vluchtte uit Noordwest Vlaanderen rond 1600. In het boek Gezeten Burgers wordt nog een familie Gijs genoemd maar die bestaat helemaal niet in Leiden, zeker een afgescheiden groep..

  2. Burger zonder steunkousen op

    Die namen staan toch ook gewoon in het telefoonboek? En dat al decennialang.

  3. Bij het doorbladeren van die lijvige werk valt op dat de auteur een scheiding aanbrengt tussen Leidenaars en Leienaars.

Deze site gebruikt cookies. Lees meer over onze cookies.