Herontdekt schilderij van Meester I.S. toegevoegd aan tentoonstelling in Museum De Lakenhal

De tentoonstelling ‘Meesterlijk Mysterie’ over Rembrandts raadselachtige tijdgenoot in Museum De Lakenhal is uitgebreid met een nieuwe aanwinst. Een recent herontdekt schilderij van de zeventiende-eeuwse Meester I.S. Het gaat mogelijk om een zelfportret van de mysterieuze kunstenaar.

De ontdekking is het resultaat van gezamenlijk onderzoek van Museum De Lakenhal en de Finse Serlachius Museums. Het schilderij, ‘Jonge man met hoge bontmuts en ringkraag’ uit 1638, is in handen van een particuliere verzamelaar. Deze geeft het werk voor de resterende looptijd van de tentoonstelling in bruikleen aan het Leidse museum.

Spoorloos
Naar het schilderij werd al geruime tijd gezocht. Het maakte ooit deel uit van de collectie van het J. Paul Getty Museum in Los Angeles, maar werd later verkocht en verdween uit beeld. Dat het werk nu is opgespoord en tijdelijk terugkeert in de publieke ruimte, is voor Museum De Lakenhal een belangrijke doorbraak.

Directeur Tanja Elstgeest spreekt van een fantastisch resultaat van het internationale onderzoeksproject. “Deze herontdekking is een belangrijke aanvulling op de tentoonstelling. Bezoekers krijgen een unieke kans om dit mogelijke zelfportret van Meester I.S. met eigen ogen te bekijken.”

Zelfportret
Op het schilderij staat een jonge man met een ovaal gezicht, een dun snorretje en opvallend lang, krullend haar. De figuur komt vaker voor in het oeuvre van Meester I.S., wat de suggestie wekt dat het om de kunstenaar zelf kan gaan.

Tot de opening van de tentoonstelling was slechts één schilderij bekend waarop deze jonge man voorkomt. Het werk genaamd ‘Jonge geleerde halfnaakt’ uit 1638. Met de herontdekking van ‘Jonge man met hoge bontmuts en ringkraag’, eveneens uit 1638, krijgt dit vermoeden meer gewicht. Het schilderij geldt als de vroegst bekende tronie van Meester I.S.

De invloed van Rembrandt is duidelijk zichtbaar, onder meer in het krachtige licht-donkercontrast en de losse penseelvoering. Rembrandt gebruikte in zijn tronies regelmatig zijn eigen gezicht als model, mogelijk deed Meester I.S. hetzelfde.

Vondst
Conservator Lea van der Vinde benadrukt het belang van de vondst. “Hoewel we nog altijd niet weten wie er schuilgaat achter het monogram I.S., brengt deze herontdekking ons een stap dichter bij de kunstenaar. Meester I.S. blijft anoniem, maar heeft nu misschien toch een gezicht gekregen.”

De tentoonstelling Meesterlijk mysterie is nog tot 8 maart te zien in Musem De Lakenhal. Aan de expositie ging uitgebreid internationaal onderzoek vooraf, onder leiding van conservatoren Janneke van Asperen (Museum De Lakenhal) en Tomi Moisio (Serlachius Museums). Zij werkten samen met experts van onder meer de Radboud Universiteit en het Museum Rembrandthuis.

Dankzij dit onderzoek en een internationale oproep via het conservatorennetwerk CODART zijn meerdere schilderijen opgespoord en toegevoegd aan de tentoonstelling.

Cultuur Leiden