Zomertijd verstoort de biologische klok

Zomertijd is voor de één de start van het seizoen van lang buiten genieten op een terras op een zwoele zomeravond, terwijl een ander vooral denkt aan kinderen die niet willen slapen. Bij het Leidse BioClock Consortium zien ze liever dat de zomertijd helemaal wordt afgeschaft.

Laura Kervezee is onderzoeker bij het BioClock Consortium van het LUMC en kijkt naar de gevolgen van bijvoorbeeld zomertijd op gezondheid en welzijn. “Ik ben zelf een ochtendmens, dus ik heb niet zoveel last van de zomertijd. En dat ene uurtje verschil klinkt misschien niet  als veel. Maar zomertijd houdt in dat we met z’n allen afspreken dat we een uur eerder opstaan de komende maanden. Daar worden veel mensen niet zo blij van. En we zien ook dat mensen in de zomer korter slapen omdat zij de neiging hebben om te laat naar bed te gaan.”

Ochtend
En dan heeft dat ene uurtje toch veel effect. “Onze biologische klok werkt het best als we in de ochtend genoeg licht zien. Door de omschakeling naar zomertijd zien we ’s ochtends minder licht en ’s avonds juist langer licht. Wat de slaap en allerlei processen in ons lichaam kan beïnvloeden.”

Het BioClock Consortium is een landelijk netwerk waarbij onderzoekers uit Leiden samenwerken met collega’s uit Rotterdam, Eindhoven, Groningen en Amsterdam.  “We doen onderzoek doen naar allerlei facetten van de biologische klok in onze samenleving.”

Lichtvervuiling
Zomer- en wintertijd is daarbij zeker een terugkerend onderwerp. Maar die biologische klok is voor nog veel meer dingen belangrijk. “Bijvoorbeeld mensen die nachtdiensten doen, bij hen is de biologische klok vaak heel erg verstoord. Maar ook bij ouderen of patiënten in het ziekenhuis. We kijken binnen het consortium bijvoorbeeld ook naar effecten van lichtvervuiling op de natuur om ons heen. Wat voor last hebben dieren van straatverlichting en alle andere verlichting ’s nachts.”

Een aantal jaar geleden heeft de Europese Commissie besloten dat lidstaten zelf mogen beslissen of ze de zomertijd aan willen houden en naar welke tijdzone ze dan over willen gaan. “Volgens mij is er nog geen lidstaat die de zomertijd heeft afgeschaft”, zegt Kervezee, “daar wachten we nog op.”

Kennismakers Annelies Ruijs en Gerry van Bakel in gesprek met Laura Kervezee van het BioClock Consortium in Leiden over de zomertijd.

*Kennismakers is een programma over wetenschap, onderzoek, onderwijs en innovatie, elke dinsdagavond om 19.00 uur op Sleutelstad.nl. Voor nieuwsgierige mensen.

Gezondheid Leiden Onderwijs Wetenschap Kennismakers