Leidse onderzoekers: 'Arts moet niet alleen kundig zijn, maar ook een goede leider'

Onderzoek van Leidse onderzoekers wijst uit dat voor een succesvolle medische operatie niet alleen nodig is dat de chirurg voldoende vakkennis in huis heeft en voldoende technische vaardigheden beheerst. Het is minstens zo belangrijk dat die over goede communicatieve vaardigheden beschikt en goed leiding kan geven.

In dat onderzoek draaiden wetenschappers uit verschillende disciplines honderd uur mee op operatiekamers en interviewden ze 32 zorgprofessionals. De resultaten zijn gepubliceerd in medisch vakblad Current Problems in Surgery.

Spanning
Een van de onderzoeker van het interdisciplinaire team is bestuurskundige Eduart Schmidt: “Kleine dingen kunnen een enorm verschil maken. Een chirurg die tijdens een moeilijke operatie begint te vloeken of te tieren, zorgt ervoor dat de spanning bij het hele team stijgt. Terwijl het vaak al helpt als hij zegt: ‘Ik merk dat ik geïrriteerd raak omdat het anders loopt dan gepland.’ Daardoor begrijpt het team wat er gebeurt en kan iedereen beter blijven anticiperen.”

Volgens Schmidt, die gespecialiseerd is in leiderschap in het sociale- en zorgdomein, onderschatten veel chirurgen de invloed van hun eigen gedrag. “Ze denken soms: als ík stress heb, merkt de rest daar weinig van. Maar uit ons onderzoek blijkt juist dat stress bij de chirurg een belangrijke factor is die spanning in het hele team veroorzaakt.”

Motiveren
De onderzoekers hopen dat leiderschap een stevigere plek krijgt in de opleiding van toekomstige chirurgen. “Er is terecht veel aandacht voor medische en technische vaardigheden”, zegt Schmidt. “Maar vaardigheden als communiceren, motiveren en het creëren van een veilig teamklimaat zijn minstens zo belangrijk.”

De onderzoekers verwachten dat de inzichten ook buiten de zorg toepasbaar zijn. Dezelfde principes kunnen volgens hen relevant zijn voor defensie, politie, brandweer, de topsport en andere beroepen waarin teams onder hoge druk moeten presteren. “Ik denk ook aan een sterrenkeuken”, aldus Schmidt.

Leiden Wetenschap