Zorgen over water en stikstof bij komst medicijnfabriek Eli Lilly

Leiden, 19 oktober 2026 om 7:21 uur door Chris de Waard

De komst van de medicijnfabriek van Eli Lilly bij het Valkenburgse Meer blijft onderwerp van discussie. Hoewel de gemeenteraad van Katwijk heeft ingestemd met de plannen, lopen er nog vergunningprocedures.

Milieuorganisatie MOB vecht de natuurvergunning aan en ook de Partij voor de Dieren in het waterschap Rijnland maakt zich ondertussen zorgen over het oppompen van grondwater en het lozen van water tijdens de bouw.

De Katwijkse gemeenteraad gaf op 1 oktober met 28 tegen vier stemmen een positief bindend advies over de vergunningaanvraag. Een verzoek van inwoners om eerst een referendum te houden, werd afgewezen. Het college heeft vervolgens de gemeentelijke omgevingsvergunning verleend. Daarmee zijn nog niet alle toestemmingen voor de toekomstige bedrijfsvoering geregeld.

Grondwater
Volgens de Partij voor de Dieren heeft Rijnland toestemming gegeven om voor de bouw 790 miljoen liter grondwater te onttrekken en 72 miljoen liter water uit de bouwkuip te lozen op de Wassenaarse Wetering. De partij vreest gevolgen voor de grondwaterstand en de waterkwaliteit.

De fractie vindt bovendien dat het dagelijks bestuur de gekozen waterschapsbestuurders vooraf actief had moeten informeren. Volgens fractievoorzitter Harbert van der Kaap vragen de omvang en de mogelijke gevolgen van het project om een politiek debat.

Afvalwater
De vergunning voor het water tijdens de bouw staat los van de toestemming voor het lozen van afvalwater uit de toekomstige fabriek. Ook waterschapspartij Water Natuurlijk benadrukt dat hiervoor nog een afzonderlijke beoordeling nodig is. Die partij wil strenge eisen aan de zuivering, metingen en controle. Welke stoffen in het afvalwater terechtkomen en welke behandeling nodig is, moet volgens de fractie duidelijk zijn voordat een lozing wordt toegestaan. Het dagelijks bestuur heeft volgens Water Natuurlijk wel een aparte bijeenkomst over de vergunningverlening toegezegd.

Stikstof
Naast de discussie over water loopt een beroep tegen de natuurvergunning. Stichting Mobilisation for the Environment, beter bekend als MOB, vindt dat Eli Lilly meer moet doen om de stikstofuitstoot te beperken. MOB-jurist Emma den Brok noemt tegenover RTV Katwijk onder meer het gebruik van elektrische bouwmachines en maatregelen bij de stoomgeneratoren. De organisatie wil dat het bedrijf beter onderbouwt hoe de uitstoot zo laag mogelijk wordt gehouden. Het beroep houdt de bouw overigens niet automatisch tegen.

Miljardeninvestering
Eli Lilly wil bij het Valkenburgse Meer een fabriek bouwen voor diabetes- en afslankmedicijnen. Met de investering is ongeveer drie miljard dollar gemoeid. Het bedrijf verwacht dat de vestiging zo’n vijfhonderd vaste banen oplevert. Die economische kansen waren voor een ruime meerderheid van de Katwijkse gemeenteraad reden om de plannen te steunen. Tegenstanders en bezorgde inwoners wijzen onder meer op het water- en energieverbruik en de gevolgen voor natuur, uitzicht en recreatie.