Eigen sportvoorziening belangrijker dan samenwerking in Leidse regio

11

Aan het Kooikersplein in Zoeterwoude komt een gloednieuw maatschappelijk centrum met daarin onder andere een sporthal. Op nog geen vijf minuten fietsen staat in de Leiderdorpse Oranjewijk echter sporthal De Does. Toch kiezen beide gemeenten voor hun eigen sportvoorziening en dit voorbeeld staat niet op zichzelf. Ook bij de ijshal in Leiden kozen regiogemeenten voor het belang van eigen inwoners en bouwt Leiden de nieuwe schaatshal alleen.

In acht artikelen onderzoekt de politieke redactie van Sleutelstad hoe de samenwerking tussen gemeenten in de Leidse regio verloopt. In dit eerste deel staan lokale sportvoorzieningen centraal, waarover de afgelopen jaren veel is gediscussieerd. Zwembaden zijn daar misschien wel het bekendste voorbeeld van. Zo is in Voorschoten onlangs besloten zwembad Het Wedde voor tien jaar open te houden en heeft Oegstgeest iets langer geleden eenzelfde keuze gemaakt voor hun zwembad Poelmeer.

Eigen zwembad
In Voorschoten hadden alle politieke partijen het opgenomen in hun verkiezingsprogramma: Zwembad Het Wedde moet openblijven. Omdat Voorschoten echter onder financieel toezicht van de provincie stond, was er geen geld. Het zwembad kon echter niet blijven bestaan zonder geld van de gemeente en daarom werd er nadrukkelijk gekeken naar externe kostendragers. Die zoektocht leverde uiteindelijk niets op. De gemeente moest er dus noodgedwongen voor kiezen om alsnog zelf geld in het openhouden van het zwembad te steken. Alleen was de vraag waar dit vandaan moest komen.


In de Leidse regio staan zeven zwembaden. Het Vijf Meibad in Leiden verdwijnt zodra een nieuw binnenzwembad aan de Vliet gebouwd is.

Twee sporthallen in Zoeterwoude
Zoeterwoude stond onlangs voor een vergelijkbare keuze. Daar speelde de discussie rond het bouwen van een nieuwe sporthal. De gemeenteraad besloot uiteindelijk om de belasting te verhogen. Zo hoefde er niet gekozen te worden tussen een sporthal in het Dorp en Rijndijk, maar wordt niet alleen de Eendenkooi in Zoeterwoude-Rijndijk vervangen, maar krijgt Zoeterwoude-Dorp ook een nieuwe Klaverhal. Beide dorpskernen hebben een vurige wens voor een eigen voorziening en zo heeft het dorp straks twee nieuwe sporthallen binnen een straal van vijf kilometer. “Dat is wel een luxe”, zegt de
Zoeterwoudse wethouder Ruud Bouter. De projecten worden bekostigd door het verhogen van de OZB met 34 euro per jaar per huishouden.

Grote voorzieningen
Voor voorzieningen als een sporthal of een zwembad kan de gemeente in haar eigen begroting kijken of er genoeg geld beschikbaar is. Maar wanneer een sportvoorziening zo groot is dat inwoners van andere gemeenten er ook gebruik van gaan maken, ontstaat al snel de wens om samenwerking te zoeken. Daar is de ijsbaan in Leiden een duidelijk voorbeeld van. Omdat ook ijsclubs uit de regio rondom Leiden gebruik gaan maken van de voorziening gingen de Stichting Schaatshal Leiden en de lokale ijsclubs in de regio lobbyen voor een eenmalige bijdrage van hun eigen gemeente. Alleen dan kon er een langere baan komen in de nieuwe schaatshal. Maar het liep mis.

“Die lobby had beter gecoördineerd moeten worden”, zegt Jos Arts namens de Stichting Schaatshal Leiden. Wethouder Sport in Leiden Paul Dirkse stuurde de stichting langs de regiogemeenten om geld te vragen voor een ijsbaan van 333-meter, anders zou er een ijsbaan komen van ‘slechts’ 250 meter. Zoeterwoude wilde wel meebetalen, maar gemeenten zoals Oegstgeest en Voorschoten deden dat niet. Voorschoten stond onder toezicht van de provincie en had geen geld, maar voor Oegstgeest was geld niet de enige reden om Leiden te laten vallen.


Verslaggevers van de politieke redactie in gesprek met verschillende betrokkenen bij de regionale sportvoorzieningen

Geen solide plan
Een woordvoerder van de gemeente Oegstgeest laat weten dat de noodzaak voor een bijdrage niet werd gezien. “Leiden had toch al besloten dat de ijsbaan er zou komen.” De vraag van Leiden voor een bijdrage aan een langere ijsbaan werd dan ook met nee beantwoord. “Dit was een heel andere manier van samenwerken dan wat we doen bij bijvoorbeeld de jeugdzorg”, zegt de woordvoerder. “Omdat het om een plan gaat dat door Leiden werd bedacht en niet in overleg met andere gemeenten werd opgesteld.”

Toch stelde de gemeente Oegstgeest nog wel voor om meer te doen met de locatie van de ijshal. Zo staat het gebouw in de zomer leeg en zou het dan als congrescentrum gebruikt kunnen worden. “Wij wilden een meer solide plan dan alleen een ijsbaan”, zegt toenmalig wethouder Marien den Boer daar terugkijkend over. Het pas laat betrekken van de andere gemeenten in het proces noemt de Leidse sportwethouder Dirkse dan ook een leerpunt. “Maar ik had echt gedacht dat dit haalbaar was. Het ging om een overzichtelijk bedrag dat evenredig was verdeeld over alle gemeenten. Bovendien ging het om eenmalig geld.”

Regionaal sportbeleid
Het mislukken van de 333-meter baan is geen opzichzelfstaand voorbeeld van een voorziening waar regionale samenwerking tot een beter resultaat had kunnen leiden. In de nabije toekomst komen er meer vraagstukken aan. Opnieuw over zwembaden in de regio bijvoorbeeld. Hoewel er in zowel Oegstgeest als Voorschoten redelijk recent een oplossing werd gevonden voor de financiering van het zwembad, dient het volgende beslismoment daarover zich al snel weer aan. “Als je over tien jaar een nieuw zwembad wil neerzetten, moet je nu al gaan kijken wat andere gemeenten doen”, zegt directeur van zwembad Het Wedde Gerard van Hal. “Over ongeveer tien jaar is het zwembad in Oegstgeest aan volledige vervanging toe. Dat valt samen met het moment dat er opnieuw naar het Wedde gekeken gaat worden.”

Hoewel het gevoel van een eigen sportvoorziening in je gemeente voor veel mensen erg belangrijk is, is regionale samenwerking uiteindelijk onvermijdelijk bij dit soort grote uitdagingen. “Raadsleden en bestuurders uit de Leidse gemeenten zouden dan ook over hun eigen schaduw heen moeten stappen en een blik vooruit moeten werpen,” vindt wethouder Dirkse. Inwoners wonen, werken en recreëren tenslotte ook niet in slechts één gemeente. Dirkse: “Je zou steeds vaker moeten kijken hoe je het wél met elkaar kunt regelen.” Een regionaal beleid voor sportvoorzieningen zou daarin een eerste stap kunnen zijn. Daarin zou je het realiseren van sportvoorzieningen bijvoorbeeld kunnen afstemmen. “Maar dan moet je wel op tijd beginnen”, zegt de Voorschotense wethouder Marcel Cramwinckel.

Dit artikel is onderdeel van een onderzoek naar samenwerking in de Leidse regio dat mogelijk is gemaakt door het Leids Mediafonds. In dit onderzoek wordt het komende jaar gekeken naar de samenwerking op vier thema’s: regionale voorzieningen, (jeugd)zorg, bedrijventerreinen en woningbouw.

Delen

11 reacties

  1. Ben benieuwd. Hoop dat niet alleen Leiden kritisch onder de loep wordt genomen, maar ook de andere gemeenten. In de inleiding over de ijsbaan, valt Oegstgeest erover dat hun niet gevraagd is of een ijsbaan wel nodig is. Als leienaar ben ik er voorstander van dat niet-Leidenaren in dit geval een dubbele toegangsprijs betalen, als ze gebruik willen maken van deze Leidse voorziening. (Maar daar komt dan ook weer protest tegen) Leiden zou zich veel harder en zakelijker moeten opstellen, net als bij de ringweg. Leiden doet in de regio teveel aan pappen en nathouden.

  2. Een Leids burger op

    Iedere gemeente zijn eigen zwembad, sporthal en schaatshal. 🙂
    Ben wel benieuwd hoelang ze dat nog zullen volhouden. Bij de schaatshal in Leiden hadden buurgemeenten de mogelijkheid om de ijsbaan in Leiden te verlengen van 250 meter naar 333 meter. Mogelijk vonden ze de meerprijs, waaraan ook zij dan zouden moeten bijdragen, te groot voor die paar metertjes extra.
    .
    Er wordt al jaren gesproken over betere samenwerking. Maar daar komt niet veel van terecht. Denk bijvoorbeeld aan Oegstgeest dat zich niet aan de norm van het percentage sociale woningbouw bij nieuwbouw wilde houden En het recenste voorbeeld is de ringweg waar Leiderdorp dwars ligt over de snelheid.
    .
    Uiteindelijk zal een fusie onvermijdelijk zijn, na nog vele jaren langs elkaar samen lekker tegenwerken. 🙂

    • René Dentener op

      “Iedere gemeente zijn eigen zwembad, sporthal en schaatshal.”(…)

      Precies het punt, aan deze kwalijke kokervisie heeft de gemeente Leiden zich beleidsmatig ook schuldig gemaakt. Het heeft zich laten meeslepen door het gedram van een paar ijsverenigingen ondersteund door enkele topsporters die de ballen verstand hebben van het bedrijfseconomisch runnen van een schaatshal. En dat, terwijl op nog geen drie kwartier rijden in Den Haag (De Uithof) en Zoetermeer (Silverdome) alternatieven liggen. Soms moet je voor je hobby maar wat verder reizen, hoor. Ik wil hier ook wel op kosten van de belastingbetaler een UCI veldcross parcours, een indoor wielerbaan of een profi mountainbike circuit laten aanleggen. Het vergt echt een compleet nieuwe generatie poltici die de ogen eens geopend moeten worden en eerst eens nadenken aan welke beleidsdoelen ze de gemeentekas spenderen. Prioriteiten stellen heet dat, dames en heren. Zodat u bijvoorbeeld niet zoals nu met de gebakken peren zit en geld tekort komt voor de jeugdzorg of het sociaal domein in zijn algemeenheid. Het ligt toch echt niet allemasl aan Den Haag, lekker makkelijk ook om het daar steeds op af te schuiven. Regeren is vooruitzien, maar met name bij de politieke partijen ter linkerzijde zoals in Leiden is dat kennelijk nóg steeds niet doorgedrongen. Die denken altijd dat je het geld twee of drie keer kunt uitgeven. Ach wat, dan verhogen we wel weer de komende jaren de OZB of lokale lasten, want de kiezer is natuurlijk allang weer vergeten met welke onnozele beloftes wij de verkiezingen in gingen…

      • Een Leids burger op

        Voorzover ik weet is een geplande schaatshal in Alphen a/d Rijn niet doorgegaan. Daar had men ook plannen voor een 400 meter baan. (net als de Uithof in Den Haag) Als die schaatshal in Alphen wel was doorgegaan had Leiden pas echt in de problemen gezeten natuurlijk want dan had natuurlijk geen hond meer op dat 250 meter baantje in Leiden willen schaatsen. Ja, regionale afstemming is belangrijk. Je kunt als gemeente niet alles zelf willen hebben.

      • De Uithof en Silverdome zijn twee drukbezochte schaatsbanen. Daar is voor verenigingen alleen nog ruimte op onmogelijke tijden. Bovendien is Silverdome maar een 250 meter baan. Dus veel alternatieven op acceptabele reistijd is er niet. Volgens mij voldoende reden om in Leiden een nieuwe baan aan te leggen. Het is jammer dat gemeenten in de regio hier niet aan mee willen/kunnen betalen.

        • René Dentener op

          Deze gemeente/coalitie heeft zich in haar coalitieakkoord ten doel gesteld om iedereen in Leiden aan het bewegen of sporten te krijgen in de strijd tegen de te dikke Nederlander. Op zich helemaal niks mis mee. En dat kun je ook het beste bereiken door in de breedtesport te investeren en niet door de focus op topsportvoorzieningen te leggen zoals een schaatshal met proporties van olympisch formaat.

          Ik vind het werkelijk onbestaanbaar om te zien hoe zo’n D’66 sportwethouder zich zo heeft laten meeslepen door een stel schaatsverenigingen in hun gedram om hun hobby uit te oefenen die slechts een klein deel van de Leidenaren bereikt. Kennelijk krijg je hier als je maar zo hard mogelijk schreeuwt gewoon je zin. Tegelijkertijd moesten Leidse voetbalverenigingen (voetbal is dé breedtesport bij uitstek, net als zwemmen overigens) verplicht fuseren, anders zou de subsidiekraan dicht gaan. Daarbij, een schaatshal is een dure voorziening die per definitie niet duurzaam is door de enorme energiebehoefte die ervoor benodigd is. Om hem duurzaam te maken moeten immers enorme investeringen worden gedaan in zonnepanelen, warmtepompen en weet ik veel wat nog meer. Hoe dit valt te rijmen met een coalitie die bij haar aantreden duurzaamheid als beleidsdoelstelling had is mij nog steeds een raadsel. Misschien had men deze vraag eerst eens van tevoren kunnen stellen toen werd besloten tot nieuwbouw van een schaatshal.
          En ja Leidse burger, in de groeigemeente Alphen a/d Rijn is men gelukkig inderdaad wat wijzer wat dat betreft. Daar is de omslag in de lokale politiek al veel eerder gemaakt met een leefbare partij als Nieuw Elan.(van 6 naar 10 raadszetels bij de GR-verkiezingen in 2018)

  3. Goede reactie van ‘een Leids burger’ hierboven.
    Op de toekomst gericht.
    Hoe eerder er ‘een groot Leiden’ komt, hoe liever.
    Kleine gemeenten met allemaal eigen voorzieningen,
    gemeentehuizen en meer: het kan beter en ook nog goedkoper.

  4. Tijd om alle gemeenten onder te brengen in een gemeente. Dat postzegeltjesdenken leidt tot kapitaalverspilling. De Provincie Zuid Holland moet maar eens gaan ingrijpen. Als ze niet kunnen samenwerken is dat de enige oplossing om verspilling van gemeenschapsgeld te stoppen.

  5. in Leiderdorp heeft de LPL de coalitie laten vallen in de discussie 50 of 70 km/h op de Oude Spoorbaan LRN. Dit is tegen het zere been van Leiden zoals Leiden al in een motie had laten weten een week eerder.
    LPL is nu een nieuwe coalitie aan het maken waarbij de 50 km/h in beton gegoten staat. Dat is lastig praten met de buurman die voor 70 km/h ruim 26 miljoen euro over heeft.
    Ik verwacht van een goede politicus dat als dit onderwerp weer aan bod komt in de Leiderdorpse raad, dat er op voorhand duidelijkheid is hoe Leiden zal reageren op 50 of 70 km/h. Nu stampvoeten onze politici eerst en gaan achteraf naar de buurman om te overleggen. Ik mag toch hopen dat in het achterkamertjes overleg het gesprek met de buurman over dit onderwerp ook in volle gang is? Alleen met die wetenschap kunnen we proberen uit deze politiek impasse te komen.

  6. Leiderdorp doet er verstsndig aan nu toe te geven qua die 70 km p u op de Oude Spoorbaan. Kan ze na verloop vsn tijd gemakkelijk alsnog verlagen naar 50;.binnen is binnen.

Laat een reactie achter

Over de auteur

Je bent nu offline