“Wat ik heb gezien in burgerwetenschap, is dat iedereen kan bijdragen aan het oplossen van problemen”, zegt de kersverse doctor Liselotte Rambonnet. Tijdens haar promotie-onderzoek keek zij naar de waarde van burgerwetenschap. Op 3 februari verdedigde zij haar resultaten en stellingen met succes.
Burgerwetenschap is onderzoek doen waarbij ook mensen participeren die niet noodzakelijkerwijs wetenschappelijk zijn opgeleid. Juist daarin ligt volgens Rambonnet de meerwaarde. “Wanneer we spreken over burgerwetenschap, vind ik het belangrijk dat we ons niet beperken tot één vorm van participatie. Mensen moeten op verschillende manieren kunnen bijdragen. Zo kan iemand ervoor kiezen om uitsluitend mee te denken over onderzoeksvragen en niet over de uitvoering. Ook dat is waardevol, en het zorgt ervoor dat deelname voor een breed publiek toegankelijk en vrijblijvend blijft.”
Kennismaker Gerry ten Bakel in gesprek met Liselotte Rambonnet.
Welke mensen meedoen aan burgerwetenschap, verschilt per project. Rambonnet wijst erop dat praktische omstandigheden een grote rol spelen. “Je moet er tijd voor hebben. Bij Stichting De Grachtwacht betekent dat bijvoorbeeld op zondag meevaren.” Om plastic uit de Leidse grachten en singels op te gaan vissen.
Relevant
Daarnaast is er vaak een drempel rond het begrip wetenschap zelf. “De afstand tot het woord wetenschap en tot het idee van wetenschap doen, kan groot zijn. Mensen vragen zich af is dit wel relevant voor mij en voor wat ik meemaak?” Volgens Rambonnet ligt hier een duidelijke taak voor wetenschappers. Door beter uit te leggen waarom onderzoek interessant is en door ruimte te geven aan ideeën van deelnemers, kan een veel bredere groep worden bereikt. “Als we communiceren waarom onderzoek ertoe doet en mensen zelf met ideeën laten komen, bereiken we meer mensen.”
Haar promotieonderzoek raakt aan grote maatschappelijke thema’s zoals klimaatverandering, milieu- en plasticvervuiling. Problemen die vaak overweldigend voelen. Juist daar ziet Rambonnet hoopvolle voorbeelden. “Samen kun je heel veel impact hebben.” Wanneer burgers onderzoek doen naar problemen in hun eigen omgeving en die bevindingen delen met beleidsmedewerkers of de gemeenteraad, kan dat leiden tot echte veranderingen. “Als mensen zich organiseren, zich samen uitspreken en data verzamelen, kun je veel bereiken.”
Uitnodiging
Met haar promotie laat Rambonnet zien dat wetenschap niet alleen thuishoort binnen universiteitsmuren, maar juist groeit wanneer zij wordt gedeeld. Burgerwetenschap is daarmee niet alleen een onderzoeksmethode, maar ook een uitnodiging om mee te doen, mee te denken en samen de wereld een beetje te veranderen.
