Pleidooi voor behoud vrije busbaan Lammenschansweg

Reizigersvereniging Holland Rijnland (Rover) trekt fel van leer tegen de plannen van het college om bij de herinrichting van de Lammenschansweg de vrije busbaan op te heffen en zogenoemde voorrangspleinen aan te leggen. Rover pleit voor andere maatregelen die bovendien sneller uitvoerbaar zijn.

In een lange brief aan de Leidse raadsleden wijst voorzitter Tjeerd van Rij van Rover erop dat er nog veel onderzoek nodig is naar de voorrangspleinen, waardoor er pas over twee jaar kan worden begonnen met de herinrichting van de drukke verkeersaders. “Op zijn vroegst”, voegt hij daaraan toe.

“Wij hebben ons hier de afgelopen tijd meer in verdiept en onder andere met de projectgroep gesproken. Dat heeft onze zorgen niet weggenomen. Integendeel, wij hebben steeds meer twijfels bij het voorstel en de wijze waarop dit is voorbereid. Dit geheel los van het feit dat Rover hier niet eerder bij betrokken is geweest”, zegt Van Rij.

Dertig
De gemeente Leiden wil de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de steeds verder groeiende stad verbeteren. Daarvoor is al in 2020 een mobiliteitsnota opgesteld, waarin wordt  beschreven hoe de gemeente de gemeente verkeersstromen in de toekomst wil afwikkelen. Lopen, fietsen en openbaar vervoer spelen hierin een belangrijke rol. Het terugbrengen van de maximumsnelheid op zo’n 85 procent van de Leidse wegen van vijftig naar dertig kilometer per uur speelt een belangrijke rol bij het veiliger maken van het verkeer in de stad en draagt ook bij aan de leefbaarheid.

De Lammenschansweg is een van de (weinige) wegen waar de snelheid niet omlaag gaat. Tot grote ontevredenheid en zorgen van omwonenden die de afgelopen jaren een flink aantal ongelukken zagen gebeuren, waarvan enkele met fatale afloop. Volgens het stadsbestuur kan het terugbrengen van de snelheid naar dertig op de Lammenschansweg niet, vanwege de doorstroom. Wel moet het verkeer door de voorliggende plannen een stuk veiliger worden.

Voorzitters Tjeerd van Rij (Rover) en Boudewijn Leeuwenburgh (Voetgangersbeweging) hebben veel kritiek op de plannen voor de herinrichting van de Lammenschansweg en staan daarin bepaald niet alleen.

Busbanen
“Over de noodzaak tot vergroting van de veiligheid en de urgentie daarvan hebben wij geen twijfel. Wel over de tot nu toe gemaakte keuzes en de tijd die het vraagt om deze ingrijpende reconstructie te kunnen gaan uitvoeren”, vertrouwt de voorzitter van Rover toe aan het papier. “En wij staan hierin niet alleen. Ondernemend Leiden is niet overtuigd van de functie van voorrangspleinen, omwonenden dringen vooral aan op snelle verbeteringen en een klankbordgroep heeft een tienpuntenplan opgesteld. Ook de Voetgangersbeweging vindt dat de keuze voor doorstroming van het autoverkeer ten koste gaat van de veiligheid van de voetgangers en de kwaliteit van het OV-knooppunt Leiden Lammenschans door langere loopafstanden. Tenslotte pleit ook de Fietsersbond voor veiliger fietsroutes, het behoud van de busbanen en ook voor verkeerslichten bij de oversteekplaatsen voor fietsers en voetgangers.”

Uitgerekte rotondes
Volgens Van Rij betekenen de herinrichtingsplannen voor de Lammenschansweg dat de doorstroom van de bussen achteruit gaat. “De R-net bussen hebben gewoon een eigen busbaan nodig, maar die vervalt. Althans, als de plannen worden doorgevoerd zoals ze nu als voorkeursvariant van het college aan de raad worden gepresenteerd.” In plaats van de busbanen, komen er in het voorstel dus voorrangspleinen. “Maar dat zijn natuurlijk geen pleinen, maar gewoon uitgerekte rotondes.” Van Rij erkent dat de voorrangspleinen het verkeer wel zullen afremmen, maar dat geldt dan ook voor de bussen die dezelfde bochten moeten maken.

“In de presentatie voor de gemeenteraad worden twee varianten naast elkaar gelegd. Eén met verkeerslichten, waarbij minder groen kan worden toegevoegd, omdat er dan drie rijbanen naast elkaar komen. De variant met de voorrangspleinen is de mooie groene. Die plaatjes zien er dus prachtig uit”, hekelen Leeuwenburgh en Van Rij de voorstelling van zaken.

Stopprincipe
Volgens voorzitter Leeuwenburgh van de Voetgangersbeweging is er geen oplossing die voor iedereen het beste is. “Het blijft een afweging van belangen”, geeft hij toe. “Maar daarbij geldt wel het principe wat we in Leiden hanteerden: Het stopprincipe. Stop met denken vanuit de auto.” Volgens Leeuwenburgh moet er dus eerst worden gekeken naar de voetgangers, het ov en andere duurzame vormen van vervoer.

Dat wil ook Rover. “Wij willen zebra’s voor de voetgangers, met verkeerslichtinstallaties. Dan is het duidelijk.” Die verkeerslichten kunnen volgens Van Rij prima zo worden afgesteld dat ze nauwelijks voor vertraging zorgen. “Kijk maar naar de Hooigracht. Daar staan ontzettend veel verkeerslichten, maar die zijn zo afgesteld dat de bussen vaak snel door kunnen rijden. Je zou dat hier ook kunnen doen. En dan kunnen voetgangers tenminste veilig oversteken.”

Files
Voor de doorstroming gaan de verkeerpleinen volgens Rover geen oplossing bieden. “Wij zijn niet overtuigd dat met de voorrangspleinen geen files meer zullen ontstaan. En dan kunnen dus ook de bussen niet even vlot als nu doorrijden. Het gemotoriseerde verkeer heeft nu ook al voorrang op de kruispunten en toch ontstaan er, zeker in de spitsuren, files. Waarom zou met voorrangspleinen anders worden? Men heeft ons dat niet kunnen uitleggen. De wens lijkt hier de vader van de gedachte.”

HOV-lijnen
Volgens Van Rij blijkt ook uit verkeerskundig onderzoek dat de gemeente liet uitvoeren door bureau DTV dat de voorrangspleinen slechter scoren op het gebied van veiligheid en doorstroming dan kruispunten met verkeerslichten. “Wij begrijpen niet waarom deze conclusie later wordt weggeschreven en er door het college alles aan wordt gedaan om voor de Lammenschansweg de voorrangspleinen passend te maken. De huidige vrije busbanen dragen er tenslotte aan bij dat de HOV-lijnen naar Zoetermeer het succesnummer van ons regionale OV zijn. Sinds december 2024 zijn deze buslijnen doorgekoppeld naar Noordwijk of Katwijk, dus ook in de toekomst kan een verdere groei verwacht worden.”

Tenslotte zijn de afgescheiden busbanen, die ook op de kruispunten doorlopen, volgens de reizigersorganisatie ook belangrijk voor het alarmverkeer. “Zodat de hulpdiensten kunnen doorrijden als er een calamiteit is of dreigt. Dit is extra van belang nu in het voorstel slechts één rijbaan per rijrichting wordt voorgesteld.” Van Rij besluit zijn brief aan de raad met een hartenkreet: “Gooi de busbanen niet weg zolang u niets bewezen beters heeft.”

Leiden Maatschappij Herinrichting Lammenschansweg