Deel dit bericht!  

Papoea’s in Leiden: Eindelijk is het 'Tijd voor Papoea'

Sinds 1958 woont er, vrijwel onafgebroken, een handjevol Papoea’s in Leiden. Inwoners met een bijzonder verhaal, afkomstig uit Nederlands laatste kolonie in de Oost: Nieuw-Guinea.

Nu het Wereldmuseum half februari de poorten heeft geopend voor de grootste Nederlandse Papoea tentoonstelling ooit, is het tijd om kennis te maken met die Leidse Papoea’s. De tentoonstelling ‘Tijd voor Papoea’ toont verhalen die lang voor de wereld verborgen bleven. Voor de in Nederland wonende Papoea’s is de tentoonstelling een belangrijke vorm van erkenning van hun bestaan.

“Tijd voor Papoea betekent tijd voor gelijkwaardigheid, tijd voor waardigheid en tijd voor het genieten van de mooie, lange geschiedenis van Papoea die zo lang is weggestopt in de depots”, zegt Wayne Modest, een van de directeuren van het Wereldmuseum, tijdens de opening van de grote tentoonstelling ‘Tijd voor Papoea’ op 12 februari. Uit heel Nederland zijn leden leden van de Nederlandse Papoea-gemeenschap naar Leiden gekomen om de opening van de tentoonstelling bij te wonen.

Luister naar het verhaal van Gershon Kaigere in deel 3 van de podcastreeks over Papoea’s in Leiden.

Emotioneel
De Nederlandse Papoea-gemeenschap telt, naar schatting, tussen de drie- en vierduizend, mensen. Een heel klein deel daarvan woont in Leiden, zoals Fadjar Schouten-Korwa en Gershon Kaigere. Op het speciale openingsevenement kijken kijken ze met trots naar de fraai uitgestalde objecten in de vitrines. Eindelijk is er tijd voor de verhalen van de Papoea’s. Schouten-Korwa is met diverse depotbezoeken mee geweest, die het museum de afgelopen jaren speciaal voor de Nederlandse Papoea-gemeenschap heeft georganiseerd. De Nederlandse wereldmusea herbergen in hun depots de grootste collectie objecten uit Westelijk Nieuw-Guinea ter wereld. Voor veel Papoea’s die aan de depotbezoeken deelnamen, was de confrontatie met de objecten van hun voorouders een emotionele gebeurtenis. Voor het museum vormden de bezoeken een belangrijke impuls om de tentoonstelling gestalte te geven. Schouten-Korwa is blij met het eindresultaat, dat een klein jaar lang te zien is in het museum.

Kunstenaarschap
Gershon Kaigere wandelt langs de opstellingen en ziet verschillende voorwerpen uit zijn geboortestreek Sentani, een plek waar al eeuwenlang bijzondere schilderingen op boombastdoek worden gemaakt. In de tentoonstelling is te zien dat die schilderingen ook de Europese, surrealistische schilders van de twintigste eeuw diepgaand hebben beïnvloed. De tentoonstelling maakt het eeuwenoude kunstenaarschap van vele Papoea-gemeenschappen zichtbaar. Kaigere heeft in het Wereldmuseum gewerkt, toen het nog Rijksmuseum voor Volkenkunde heette. Maar hij is al twintig jaar geleden met pensioen gegaan.

Verborgen
Naast oude voorwerpen is ook moderne Papoeakunst te zien, ziet Kaigere. Hoe kan het, dat wat er vandaag gebeurt op West-Papoea zo verborgen is gebleven, dat bijna niemand ter wereld er over weet? Dat vraagt hij zich af en met hem vele Papoea’s. Die vraag leidde mede tot de oprichting van kunstenaarscollectief Udeido, vertelt Maria Rey-Lamslag, een van de twee curatoren die verantwoordelijk is voor de samenstelling van de tentoonstelling. De tentoonstelling exposeert nieuw werk van dit collectief.

Crises
Het werk van de Udeido-kunstenaars bestaat uit zeven bijzondere, grote maskers en heeft als titel ‘Hidden Faces of Papua’. De maskers laten zien hoe de ‘economische vooruitgang’ de wereld van de Papoea’s heeft verstoord en vandaag de dag zelfs aan het vernietigen is. De werken geven op indringende wijze uiting aan de humanitaire en ecologische crises die momenteel op West-Papoea plaatsvinden en vertellen zo verhalen die in de media niet aan bod komen. Kaigere kent de verhalen uit wat er in zijn geboorteland wel. Het is de belangrijkste reden dat hij nooit is teruggekeerd. Maar hij is blij weer terug te zijn in het museum.

Deze reeks artikelen en podcasts is mogelijk gemaakt door het Leids Mediafonds.

Advertentie