Voortaan betaalt iedereen voor plasje op 3 oktober

Wethouder Prescillia van Noort heeft een toiletplan gemaakt voor de viering van Leidens Ontzet. Daarin presenteert ze oplossingen voor een aantal prangende zaken die variëren van wildplassen tot gebrekkige privacy en plasdiscriminatie.

“Al jarenlang is de organisatie van toiletvoorzieningen tijdens Leidens Ontzet een aandachtspunt”, schrijft ze in een brief aan de raad. “Zo waren er op sommige plekken te weinig toiletten, wat leidde tot wildplassen. Ook was er sprake van ongelijkheid, omdat mannen vaak gratis gebruik konden maken van plaskruizen terwijl vrouwen moesten betalen. Daarnaast zorgden losse plaskruizen soms voor gebrekkige privacy in de openbare ruimte.”

Complex
In de gemeenteraad werd in de aanloop naar 3 oktober vorig jaar gevraagd of er gratis toiletvoorzieningen konden komen voor vrouwen om plasdiscriminatie te voorkomen. Op zo’n korte termijn lukte dat niet, maar Yvonne van Delft, de voorganger van Van Noort, beloofde er wel naar te gaan kijken. Dat is nu dus gebeurd.

In het toiletplan is rekening gehouden met zowel de verschillende belangen als met praktische uitdagingen. Zo is er niet overal evenveel ruimte voor het plaatsen van toiletvoorzieningen tijdens de drukke viering. Ook zijn niet overal aansluitingen voor water, stroom en riolering beschikbaar. “Dit maakt het plaatsen van toiletten complex.”

Spreiding
Het nieuwe plan voorziet in een betere spreiding en ook komen er meer toiletten. “Vooral op plekken tussen de drukste evenementen, maar ook langs loop- en fietsroutes richting de binnenstad en bij fietsparkeerplekken komen extra toiletten”, belooft Van Noort.

Beperking
Op verzoek van de raad is er ook gekeken naar meer toiletten voor mensen met een beperking. Die komen er. Op de Langegracht, de Garenmarkt en het Kort Rapenburg worden inclusieve toiletwagens neergezet. Plaskruizen worden zoveel mogelijk gecombineerd met toiletwagens en er worden hekken om heengezet. Dat zorgt volgens de wethouder voor meer privacy en minder overlast. “En er wordt gewerkt met één toiletaanbieder die samenwerkt met een lokale partij uit Leiden. Op deze manier betrekken we de lokale markt.”

Kosten
De toiletten worden overigens niet voor iedereen gratis. De gemeenteraad had daarom gevraagd omdat er nu sprake is van plasdiscriminatie. Mannen kunnen immers gratis een kruis volplassen, terwijl vrouwen een euro per plasje moeten aftikken. Maar alles toiletten gratis maken brengt uitzonderlijk hoge kosten met zich mee, heeft Van Noort inmiddels uit laten zoeken. Het gaat dan om kosten voor onder andere toezicht, schoonmaak en veiligheid. Als de toiletten betaald gemaakt worden voor iedereen, zorgt de aanbieder voor het beheer, toezicht en onderhoud.

Van Noort: “Er is gekozen voor de tweede optie. Dat is financieel beter haalbaar en zorgt voor goede kwaliteit en toezicht. Organisatoren krijgen bovendien de mogelijkheid om zelf toiletten te exploiteren om zo hun evenement financieel te kunnen blijven dragen.” Op plekken waar dat niet rendabel is, bijvoorbeeld bij toiletten voor mensen met een beperking of minder drukke gebieden, betaalt de gemeente een bijdrage aan de aanbieder.

Maatwerk
Op locaties met weinig ruimte komen alleen een plaskruis en één cabine en als er echt bijna geen plek is wordt er uitsluitend een klein urinoir geplaatst. Bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat hulpdiensten altijd gegarandeerd kunnen passeren.

Leiden Maatschappij Leidens Ontzet 2026 Plaskruizen