Universiteit volgt advies commissie: geen nieuwe samenwerkingen in Israël

De Universiteit Leiden gaat voorlopig geen nieuwe institutionele onderzoekssamenwerkingen aan met partners in Israël. In elk geval zolang het geweld en de humanitaire crisis in de bezette Palestijnse gebieden voortduren. Het College van Bestuur van de universiteit volgt daarmee het advies van de ‘Commissie Mensenrechten en Conflictgebieden’.

Ook adviseert de commissie om elf lopende samenwerkingen op te schorten en er een te beëindigen. De commissie wil dat advies minstens eenmaal per jaar heroverwegen in het licht van de ontwikkelingen in de regio.

Genocide
De commissie stelt dat samenwerkingspartners die de Universiteit Leiden in Israël heeft, voor zover zij verweven zijn met de Israëlische regering, met het IDF of de Israëlische defensie-industrie, ofwel direct betrokken zijn bij schendingen van de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht, oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en daden van genocide door Israël, of daar indirect ondersteunend aan zijn.

Integriteit
De commissie is van mening dat het voortzetten van bestaande samenwerkingen of het aangaan van nieuwe onder dergelijke omstandigheden een moreel en mogelijk juridisch risico vormt voor de Universiteit Leiden. Die zou daardoor in een moreel precaire positie terechtkomen en het zou vragen oproept over haar morele handelingsvermogen en integriteit.

Mensenrechtenschendingen
Hoewel in twaalf van de dertien samenwerkingen de onderzoeksactiviteit an sich niet direct risicovol lijkt in de zin van dual-use van resultaten, komt de commissie mensenrechten toch tot het advies vanwege de hoge waarschijnlijkheid van grove mensenrechtenschendingen en schendingen van internationaal humanitair recht met bewezen aanwijzingen van genocide. De commissie adviseert het College van Bestuur om in UNL-verband contact op te nemen met de Europese Commissie om te onderzoeken of Israëlische instellingen nog wel deel zouden moeten uitmaken van subsidieconsortia.

Ingrijpende gevolgen
De commissie benadrukt verder dat individuele onderzoekscontacten en samenwerkingen van Leidse onderzoekers met collega’s van Israëlische kennisinstellingen blijvend zouden moeten worden toegestaan, als de betreffende wetenschappers in Israël niet aantoonbaar (in)direct betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen. “De commissie erkent dat deze aanbeveling ingrijpende gevolgen heeft voor het onderzoek dat in Leiden wordt uitgevoerd. Deze gevolgen zijn tijdens de beraadslagingen van de commissie naar voren gebracht en zorgvuldig gewogen.”

Werkwijze
De Universiteit Leiden bevestigt donderdag in navolging van het advies voorlopig geen nieuwe institutionele onderzoekssamenwerkingen aan te zullen gaan met Israëlische instellingen. “Bij afwegingen over het eventueel stoppen van lopende samenwerkingen kijken we nadrukkelijk naar activiteiten op projectniveau”, zo laat de universiteit weten.

Het College van Bestuur (CvB) kondigt daarnaast aan een nieuwe, geïntegreerde werkwijze voor verantwoord samenwerken met derden te gaan ontwikkelen. “Daarin beoordeelt de universiteit mensenrechten, kennisveiligheid, samenwerking met risicosectoren zoals de fossiele industrie en risico’s eigen aan defensiegerelateerd onderzoek in onderlinge samenhang.”

Het CvB deelt de grote bezorgdheid van de adviescommissie over de schaal en intensiteit van het geweld en de vernietiging in het Midden-Oosten en de bezette Palestijnse gebieden, en ook over de gevolgen ervan voor universiteiten. “Vanuit die zorg kijkt het college kritisch naar de samenwerkingen en verantwoordelijkheden van de universiteit.”

Leiden Maatschappij Onderwijs