Glazen vlot voltooit vaartocht over de Leidse singels

Kunstenaar Karl Karlas heeft met diens kunstwerk ‘• • • – – – • • • (S.O.S)’, een glazen vlot bestaande uit 240 potten, een succesvolle tocht rond Leiden gemaakt.

Na een feestelijke doop en tewaterlating begon die aan de route over de Leidse singels. Twee uur na vertrek kwamen kunstenaar en vlot weer heelhuids aan land.

Ontwerp
Het vaartuig bestaat uit glazen potten, bijeengehouden door sjorringen en afgedicht met kit. Dat laatste was een behoorlijk arbeidsintensief proces. “Even tien potten kitten is wel anders dan een heel vlot. Het is echt een hele grote productie”, vertelt Karlas. Eerder testte de kunstenaar al wel met succes een schaalmodel dat een derde van dit formaat besloeg.

Klimaat
Het idee voor het glazen vaartuig ontstond tijdens een residentie in Zeeland, waar Karlas geïntrigeerd raakte door het water. Die combineerde diens voorliefde voor hergebruikte materialen met de thematiek van klimaatverandering. Het werk is in feite een vertolking van klassieke flessenpost: een laatste noodkreet vanaf een zinkend schip, getransformeerd tot een drijvend reddingsvlot.

Karlas trekt hiermee een directe parallel met de huidige maatschappij. “Het is een soort survivaltechniek. Ik denk dat we ons nu begeven in een gebied van crisis en overleven. Dat is een heel kwetsbare positie.”

Materiaal
De keuze voor glas versterkt die symboliek van kwetsbaarheid en vormt tegelijkertijd een paradox. Hoewel het materiaal uitstekend drijft en functioneel is, kent het duidelijke beperkingen. Karlas: “Het is sterk, er kan veel tegen en het is efficiënt, maar het is ook heel breekbaar.”

Het logge gewicht van de potten bracht bovendien praktische obstakels met zich mee. Het vlot is op het droge onmogelijk door de kunstenaar alleen te verplaatsen. Gelukkig waren er genoeg helpende handen bij de tewaterlating in het Plantsoen.

SOS
Op de vraag wat te doen als het vlot halverwege zinkt, antwoordt Karlas resoluut: “Dan gaat er een fles overboord, met een briefje erin: • • • – – – • • •”. Na de doop van het vlot en de voordracht van het eigen gedicht ‘Gevaren’, nam Karlas plaats op een houten kist in het midden van het vlot.

Met een elektrische buitenboordmotor als aansturing, verdween de kunstenaar langzaam uit het zicht richting de Plantage. Ondanks de fragiliteit van het materiaal en de onzekere capaciteit van de accu bleek de tocht een succes. Twee uur en vele verraste blikken in de stad later keerde die volledig droog terug, waarna de expeditie succesvol werd afgesloten.

(Foto’s: Bart Hagedoorn en Arjen Kennis)

Cultuur Leiden