Dakota Soldaat van Oranje terug naar Aviodome

Bijna zestien jaar lang hoorde hij bij het decor van de muscial Soldaat van Oranje: de imposante Dakota die tijdens de voorstelling buiten de TheaterHangaar op voormalig vliegkamp Valkenburg verscheen. In de nacht van donderdag op vrijdag kwam ook aan dat hoofdstuk een einde. Rond 4.15 uur vertrok het historische vliegtuig in delen op drie vrachtwagens richting luchtvaartmuseum Aviodrome in Lelystad.

Daarmee maakt de Dakota de omgekeerde reis van de tocht die het toestel in september 2010 naar Valkenburg bracht. De PH-ALR ‘Reiger’ kwam destijds vanuit het Aviodrome naar de TheaterHangaar. Het toestel werd een van de meest herkenbare decorstukken van de musical en was onderdeel van een scène waarbij de draaiende tribune zicht kreeg op de voormalige landingsbaan.

Recordmusical
De verhuizing volgt ruim een maand nadat het doek voor de recordmusical eerder deze zomer definitief viel. Die ging op 30 oktober 2010 in première en groeide uit tot een ongekend succes. Op 12 juli van dit jaar werd de voorstelling voor de allerlaatste keer gespeeld. In bijna zestien jaar tijd waren er 3.967 voorstellingen, 29 verschillende samenstellingen van de cast en meer dan vier miljoen bezoekers. Sinds eind 2013 was Soldaat van Oranje de langstlopende voorstelling uit de Nederlandse theatergeschiedenis. Ook vestigde de productie het Nederlandse record voor het grootste aantal bezoekers.

Dakota
De Dakota die nu naar Lelystad is gebracht, was niet het eerste historische toestel dat aan de musical is verbonden. Het toestel dat oorspronkelijk voor de musical was bedoeld, kwam in augustus 2010 onderweg naar Valkenburg vast te zitten in het viaduct op de A44 bij De Kaag. De Dakota bleek ondanks het gedeeltelijk verwijderen van de vleugels te breed. Bij die crash raakte dat toestel dat de musical had geleend van museum Bevrijdende Vleugels in Best zo zwaar beschadigd dat het niet meer kon worden hersteld. Onder meer de romp en de vleugeldelen raakten zwaar beschadigd.

Het gehavende vliegtuig bereikte uiteindelijk alsnog Valkenburg en bleef daar nog enkele jaren staan, onder meer als blikvanger bij de musical. Restauratie bleek uiteindelijk niet haalbaar. In 2013 werd de Dakota verkocht en gedemonteerd. Verschillende onderdelen kregen een tweede leven: de cockpit ging naar een liefhebber die deze wilde restaureren, andere delen werden verwerkt in decoratieve objecten en meubilair en de vleugels gingen naar een metaalrecyclingbedrijf.

Het ongeluk met de eerste Dakota zorgde vlak voor de première voor grote problemen, maar bood de musical onbedoeld ook enorme landelijke publiciteit. Producent Fred Boot zei daar jaren later over dat het ongeluk Soldaat van Oranje letterlijk op de kaart had gezet.

Vervanger
Na het ongeluk moest in allerijl een andere Dakota worden gevonden. Het Aviodrome bood uitkomst met de PH-ALR ‘Reiger’, een toestel uit 1937. Voor het transport werden onder meer de vleugels, het staartstuk en een deel van de romp gedemonteerd. Op 23 september 2010 kwam de vervanger veilig aan op Valkenburg.

Daar zou het vliegtuig uiteindelijk veel langer blijven dan iemand op dat moment kon vermoeden. Wat aanvankelijk een decorstuk voor een musicalproductie was, bleef bijna zestien jaar op het voormalige vliegkamp staan. De voorstelling werd keer op keer verlengd en groeide uit tot een van de grootste successen uit de Nederlandse theatergeschiedenis.

Nu de musical definitief voorbij is, keert ook de Dakota terug naar de plek waar hij in 2010 vandaan kwam. Voor het omvangrijke nachtelijke transport naar Lelystad waren drie vrachtwagens nodig. Rond 6.00 uur kwam het konvooi veilig bij het Aviodrome aan.

Cultuur Leiden Regio