Honderd jaar gemeentehuis Voorschoten gevierd met vijf burgemeesters en expositie

Samen hebben ze 25 jaar aan de Leidseweg 25 gezeten en hadden daar zo hun herinneringen aan. De oud-burgemeesters Verver, Staatsen, Bouvy-Koene en Aptroot waren speciaal voor de expositie honderd jaar gemeentehuis naar Voorschoten gekomen. Daar verrichtten ze samen met burgemeester Stemerdink de opening van de expositie.

Op 15 oktober 1926 hield burgemeester Vernède een openingsrede. Het Leidsch Dagblad deed daar verslag van: “Rond 1900 vergaderde de raad in het Ambachtshuis, een zeer onaanzienlijk gebouw. Om in de zaal te komen moest men een zeer gevaarvollen tocht ondernemen. Trap op, trap af, om eindelijk in een zaal te komen waaraan alle versiering ontbrak. Bovendien moest deze zaal nog gedeeld worden met anderen vereenigingen en de teekenschool.”

De vijf burgemeesters kijken terug op 25 jaar Voorschoten.

Stal
Maar het college en de ambtenaren kwamen er een eeuw geleden nog veel bekaaider vanaf. “In vergelijking met het gebouw waar de administratie werd gevoerd, was het Ambachtshuis een paleis. Wat thans een stal en slachtplaats is van den heer C. Grundeken, was de secretarie.”

“Nimmer kwam er een zonnestraal binnen en het was er zeer koud en vochtig. De burgemeester had een klein hokje als werkkamer en wanneer twee personen binnen waren om hem te spreken kon men niet meer heen of weer.”

Gymnastieklokaal
In 1924 nam de gemeenteraad, destijds bestaande uit elf raadsleden, het besluit tot de bouw van een nieuw gemeentehuis. Daar ging wel een flinke discussie aan vooraf, want het geheel ging wel 180.000 gulden kosten en de raad wilde eigenlijk liever een school met gymnastieklokaal bouwen.

De opdracht om het nieuwe gemeentehuis te ontwerpen ging naar de Haagse architect Willem Verschoor, die ook het flatgebouw Boschzicht in Den Haag ontwierp. Het Voorschotense gemeentehuis heeft veel overeenkomsten met het gebouw.

Moederhuis
Burgemeester Stemerdink verwees naar de plannen voor een nieuw gemeentehuis: “Na de zomer van 2028 verhuizen we naar de Zilverfabriek. Over de toekomst van het moederhuis gaan we nog volop in gesprek met de raad en met maatschappelijke partners. Maar dat het moederhuis altijd een onlosmakelijk onderdeel blijft van onze samenleving, net zoals het AB-huis, is helder.”

De vier burgemeesters hadden zo hun eigen uitdaging toen ze aan de klus in Voorschoten begonnen. Oud-burgemeester Cannegieter was niet in de gelegenheid om te komen. Maar hij stuurde de beste wensen voor een geslaagde viering van het honderdjarig bestaan van het gebouw waar hij twintig jaar gewerkt had.

Herindeling
Zijn opvolger was Wilma Verver, de allereerste vrouwelijke burgemeester van Voorschoten. Ze begon een paar weken na 11 september 2001, precies 25 jaar geleden. Een periode waarin de wereld snel veranderde. “En in die tijd werd ook al gesproken over herindeling met gemeenten om ons heen. Voorschoten moest echt laten zien dat het zelfstandig kon blijven met diverse samenwerkingen in de regio.”

In 2006 werd Jeroen Staatsen tot waarnemer benoemd. Het was helemaal niet de bedoeling dat hij bleef, maar bij de zoektocht naar een kroonbenoemde burgemeester werd hij dringend verzocht mee te doen. Staatsen zat er tien jaar in een tijd van financiële tegenslagen waarin de ambtelijke taken steeds complexer werden. Zoals met het sociaal domein en de Omgevingswet.

Besluit
In 2013 werd besloten tot een ambtelijke fusie met Wassenaar. “Dat was toen een goed besluit”, vindt Staatsen. “Maar het werkte uiteindelijk toch niet zo best, het was wel een leermoment.” Staatsen was ook burgemeester tijdens de discussie over de Rijnlandroute. “Niet horen, niet zien, niet ruiken”, was zijn motto. Het resulteerde in de Corbulotunnel.

Ook Pauline Bouvy-Koene kwam als waarnemer binnen, toen Jeroen Staatsen in 2016 vertrok. “Dat was in een periode met de grote boerenprotesten met al die trekkers dwars door het dorp.” Ook zij kreeg te maken met de ambtenarenorganisatie en het fenomeen van herindeling. Door ziekte moest zij haar ambt in 2020 neerleggen. Nu gaat het gelukkig heel goed met haar gezondheid, laat de oud-burgemeester weten.

Kroonbenoemd
De enige die altijd waarnemend is geweest, was Charlie Aptroot. Dat was tijdens een lastige tijd, want het was corona. Er werd toen hard gezocht naar een kroonbenoemde burgemeester. Maar dat bleek lastig omdat de raad niet fysiek bijeen mocht komen, en er ook in Voorschoten veel zorgen waren over overlijdens.

Aptroot was degene die besloot om de ambtelijke samenwerking met Wassenaar te ontvlechten. Het enige gemis van dat jaar is dat hij nooit het kruis bij de paardenmarkt heeft mogen plaatsen. Het evenement ging niet door vanwege corona.

Stemerdink
In mei 2021 werd Nadine Stemerdink benoemd tot burgemeester en inmiddels is ook zij toe aan herbenoeming. Stemerdink heeft al aangegeven graag te willen blijven. Een eventuele herbenoeming wordt volgend jaar besproken. Commissaris van de Koning Wouter Kolff bracht de felicitaties over in een filmpje.

Voor de eendaagse expositie waren ook bruidsparen uitgenodigd die op het gemeentehuis waren getrouwd. Hun foto’s hingen in de raadszaal. “Kijk, dat zijn mijn ouders”, zegt Jan van Leeuwen, oud-wethouder. “Ze trouwden vlak na de oorlog, tegelijkertijd met de twee zussen van mijn moeder. Dat was goedkoper. Het feest voor de drie paren was in restaurant Allemansgeest. Maar dat was helemaal leeggehaald door de Duitsers, dus ze hebben overal stoelen en tafels vandaan gehaald zodat er toch een feest kwam.”

Deco
In de raadszaal stonden ook nog twee raadszetels, klassiek art deco, maar zo te zien niet echt comfortabel. Het bureau van burgemeester Treub was dat wel, zeker twee meter breed en van alle ‘moderne’ gemakken voorzien. Het stond beneden in wat vroeger de ‘burgemeesterskamer’ was.

De expositie is maar één dag te zien en dat is jammer, want het is een mooi inkijkje in de politiek van een eeuw geleden. Wellicht komt het nog eens terug in Museum Voorschoten.

Maatschappij Politiek Voorschoten