Groot onderhoud voor Leidse Burchtpoort vordert: chemische analyse bewees rode leeuw

De Leidse Burchtpoort staat al een paar maanden in de steigers voor groot onderhoud. De toegang tot het oudste bouwwerk van de stad werd in 1658 gebouwd en maakte door de jaren heen flink wat veranderingen door. De poort wordt nu teruggebracht naar een eerdere historische staat.

Het meest in het oog springend is daarbij de kleur van de leeuw boven op het bouwwerk. Het beeld had de afgelopen decennia dezelfde zandgele tint als de rest van de poort. Maar historisch onderzoek wees uit dat het dier oorspronkelijk rood moet zijn geweest.

Kaal
“Het was nog best moeilijk om iets van voor de oorlog terug te vinden”, vertelt Inger Groeneveld, die het kleuronderzoek namens Erfgoed Leiden liet uitvoeren. “Want de poort is een periode helemaal kaal geweest.” Dat vond men destijds mooier. “Maar bij microscopisch onderzoek bleken er rode pigmentresten zichtbaar in de manen van de leeuw. Die verf hebben we vervolgens in een Duits laboratorium laten analyseren. Daaruit bleek dat er kwik in zat.”

Kwik werd tot de twintigste eeuw veel gebruikt in vermiljoenrode verf; daarna stapte men over op alternatieven. “Zo wisten we zeker dat die laag van vóór 1900 dateert.” Ook archiefonderzoek wees op een rood exemplaar. Daarom is besloten de leeuw na de opknapbeurt weer in die oorspronkelijke kleur te schilderen.

Historisch
Het poortgebouw zelf krijgt eveneens een historische tint: het zandgeel maakt plaats voor steengrijs. Daarnaast worden de gebeitelde teksten opnieuw verguld.

Aan de leeuw wordt bovendien nog een vormcorrectie aangebracht. Het zwaard dat hij in de poot houdt, is bij een eerdere ingreep verkeerd teruggezet. Oorspronkelijk stak het strijdbaar omhoog, maar tot nu toe hield het dier het wapen vrijwel horizontaal vast. Dat wordt nu gecorrigeerd.

Gescheurd
De werkzaamheden worden uitgevoerd door De Vink Restauratiewerken. Eros de Vink schrok niet van de staat van het monument toen hij begon: “Er zijn heel wat delen verzakt en gescheurd. Dat is ook niet vreemd, want het staat er al eeuwen.” De vaklieden pakken onder meer het oude metselwerk aan, dat bij eerdere herstelpogingen niet altijd even vakkundig was behandeld.

Als alles volgens planning verloopt, duurt het project nog enkele weken.

Cultuur Leiden Maatschappij