Roken bij het LUMC: alleen buiten de blauwe lijnen

18

Sinds enige tijd mag er ook búiten het LUMC niet meer worden gerookt. Het (grond)gebied van het ziekenhuis is rookvrij. De contouren van dat rookvrije gebied worden aangegeven met borden, stoeptegels met tekst, en met een blauwe lijn. Op een Hollandse zomerdag – niet warm noch koud, droog, zonnig met bewolking – zijn er voor het ziekenhuis inderdaad bijna geen rokers te zien in het half uur dat we er zaten te wachten.

Individueel
Desondanks is het de vraag of de rookvrije zone een echte overwinning is in de strijd tegen het roken. Dát roken ongezond en gevaarlijk is, zal niemand betwijfelen. Evenmin dat het stóppen met roken gelijk staat aan het stoppen met enig andere verslaving: dat is héél zwaar en moeilijk. Roken en alcohol, maar ook suiker en vet, kunnen allemaal leiden tot gewenning en verslaving, met dodelijke gevolgen. Het is juist daarom de vraag of en hoe de individuele gebruiker moet worden aangesproken op zijn dwangmatig gedrag.

Demarcatielijn
Wie langs de blauwe demarcatielijn fietst, doet toch wat ontdekkingen. De rokers zijn er wel degelijk nog steeds; minder dan ooit, maar dat past ook in een landelijke trend. Vanuit de hoofdingang richting station zien we er twee, waarvan er één niet eens iets met het LUMC van doen heeft “ik had een afspraak en stond op de verkeerde plek. Ik moet bij het station staan. Maar ik zag het zojuist, ja, dat je hier niet mag roken”. De lopende roker zouden we ‘m kunnen noemen. Mensen die onderweg naar hun bestemming, roken. Onderweg naar het station – waar ook niet mag worden gerookt – of, zoals één van de twee monteurs die de parkeergarage uit komen, nog even snel tussen het werk door.

Enclaves
De blauwe lijn levert, net als een echte grens, ook bijzondere situaties op. Zo blijkt de oversteekplaats van het LUMC naar de parkeergarage ‘blauw’ en het omliggende gebied grotendeels ‘neutraal’. Overigens doet zich zoiets ook voor vóór het ziekenhuis waar het fietspad blauw is om ongeveer ter hoogte van de parkeergarage weer neutraal te worden. Bij de garage staat Joline(21) te roken. Bewust daar gaan staan “want voor het gebouw mag het niet meer en de rookplekken waar ik naartoe ging, zijn weg”. Ze wekt niet de indruk veel hinder te ondervinden van het nieuwe beleid.

Werknemers
Anders is het elders. Vlak bij De Stal is een lange stenen bank te vinden waar ook een kleine, blikken afvalemmer staat. Het blijkt een rookplek te zijn voor mensen die in de omliggende gebouwen wérken; niet per sé allemaal LUMC. In eerste instantie treffen we er Adri(63) die er zit te roken “ik hield altijd al rekening met anderen: niet bij patiënten of andere mensen in de buurt roken en ook niet bij in- of uitgangen”. Zij maakt zich wel druk om het gedrag van mede-rokers “die niet opruimen. Mij is geleerd: wat je heen mee neemt kun je ook weer terug mee nemen”. Als zij weg loopt, komen er drie nieuwe rokers aan: één sigaartjesroker en twee sigaretten-. Langer dan vijf minuten zitten ze er niet. Opvallend: aan deze kant van het gebied ontbreekt de blauwe lijn.

Emotie
Ook op het ziekenhuisterrein wordt gerookt. Bij de rouwkamers zit iemand, die we niet aanspreken, te roken. En in een eigenlijk zeer onaantrekkelijk hoekje aan een binnenstraatje naast schuifdeuren zitten vier mensen te roken “O, nee, daar hebben we echt nu geen zin in. Ik dacht dat je iets kortst wilde vragen. We zijn nu niet in de stemming”. Dat vergeet je gemakkelijk: een ziekenhuis is een plek waar gezondheid en gezond leven belangrijk zijn, maar waar ook emoties en slecht nieuws aan de orde van de dag zijn. Het ziekenhuis kan daarom “om redenen van humanitaire aard” een uitzondering maken voor bepaalde patiënten.

Onzichtbaar
‘Op weg naar een rookvrije generatie’ is een nobel streven; alhoewel een ziekenhuis ook best, ambitieuzer, naar een ‘gezonde generatie’ mag streven. De mensen die we spraken, leken niet erg in hun maag te zitten met de nieuwe maatregelen. Maar of ze hun gedrag aanpasten?! Uiteindelijk bleken ze slechts één of twee stappen voorbij de blauwe lijn te zetten om door te kunnen roken. In dat opzicht duwt het LUMC de roker alleen maar steeds verder uit het eigen blikveld, zonder hem of haar van het roken af te helpen.

Deze diashow vereist JavaScript.

Delen

18 reacties

    • Wie “betutteling” gebruikt is of een tabakslobbyist of een verslaafde roker in de ontkenningsfase, in ieder geval snap je niet waar het hier om gaat. Het doel van een rookverbod is anderen beschermen tegen giftige- en kankerverwekkende tabaksrook. Dus zeker niet om rokers te pesten of te betuttelen.

  1. Een Leids burger op

    Een rookvrije generatie zal er waarschijnlijk nooit komen.
    Al is het wel goed het roken zoveel mogelijk te ontmoedigen.
    De rokers verplaatsen zich nu.
    Op de hoek tegenover het LUMC ( bij de fietsenstalling voor de bezoekers en de kruising met de bargelaan) net even buiten de blauwelijn is een putje dat vol ligt met peuken…….

    • Ja Leidse burger, rokers blijven hun asociaal gedrag nu eenmaal voortzetten, blauwe demarcatielijn of niet. Ook al staat er een prullenbak direct naast ze, hun peuken flikkeren ze toch lekker overal neer in het milieu. Vorige week zijn door Stichting De Noordzee bij een grote opruimactie op de stranden tussen Hoek van Holland en Monster alleen al binnen één dag 2542 peuken verzameld. De filters daarvan bestaan voor 95 procent uit cellulose-acetaat=plastic. Het duurt twee jaar voordat het in het milieu is afgebroken. In de tussentijd wordt de troep door (zee)vogels aangezien voor voedsel en worden ze er ziek van. Tijd voor rookvrije stranden en het verder aan banden leggen van die kankerstokken. https://www.nu.nl/binnenland/5977159/vrijwilligers-halen-duizenden-sigarettenpeuken-van-zuid-hollands-strand-af.html

  2. Rokers zijn overwegend asociaal, vervuilend en stinkend tuig. De zachte hand der ontmoediging werkt in te veel gevallen niet. Hardnekkige paffers in allerlei openbare ruimtes moeten juist met harde hand, doch rechtvaardig, worden aangepakt. En wie een peuk op straat gooit, moet een hoge boete krijgen. Maar daar hebben we een probleem in Leiden, de gemeente die immers liever niet aan handhaving doet.

      • Een Leids burger op

        De vraag is of dat laatste veel zou helpen. Die boete van 170 euro voor een peuk op de grond gooien zet waarschijnlijk meer zoden aan de dijk.
        De tekst “roken is dodelijk” op een pakje sigaretten helpt in elk geval ook niet veel, al is die tekst in formele zin niet juist en zou eigenlijk moeten zijn: “roken kan dodelijk zijn”.
        Wel schijnen “enge beelden” iets te helpen bij de ontmoediging:
        https://www.gezondheidsnet.nl/stoppen-met-roken/helpen-waarschuwingen-op-pakjes-sigaretten
        Ik heb wel eens spottend en een beetje lachend tegen een mevrouw gezegd die net een sigaret op stak:” Je gaat dood hoor, kijk maar op het pakje!” Maar ze liet zich niet weerhouden.

        Op steeds meer plaatsen worden rokers geweerd, maar zij moeten wel ergens kunnen roken. Maar peuken op de grond uitdrukken en laten liggen is vies en evenals rookwalmen uitblazen voor de ingang. waar mensen door naar binnen moeten.
        Kortom: wees anderen niet tot last met je rookgedrag!

      • Ik ben niet zo’n voorstander van schandpalen en met het gebruik van DNA-profielen door politie en justitie en andere organisaties moet uiterst terughoudend worden omgegaan. Maar een tijdelijke rookplek bij het mortuarium zou als overgangsmaatregel misschien zo gek nog niet zijn.

  3. Deze maatregel heeft waarschijnlijk weinig effectief zonder een actief handhavingsbeleid. Iedereen is het over eens dat naast nicotine in tabak het gebruik van heroïne, methadon, cocaïne en 4-FA schadelijk is voor de gezondheid. Minder aandacht wordt er besteed aan rapporten van het RIVM en de Jellinek kliniek over blijvende schade aan de cognitieve functies van de hersenen door het gebruik van cannabis, MDMA in XTC en lachgas. Van lachgas is er nog een additioneel schadelijk effect op het milieu. Er moeten waarschijnlijk eerst nog meer verkeersdoden geregistreerd worden door lachgas gebruik voordat de overheid tot inperking van het gebruik van dit soort middelen overgaat. Zolang er veel geld wordt verdiend aan de handel in deze drugs zullen deze niet worden verboden.

    • De toename van kankergevallen, naast dat van rokers longkanker moet toch echt toegeschreven worden aan de kankerverwekkende uitlaatgassen van bijvoorbeeld kankerauto’s. Denk daaraan als men op een terrasje zit met een biertje in de hand.

  4. Nico, het verder inperken van plekken waar mag worden gerookt is een voorbeeld van symboolpolitiek zonder verdere handhaving. Diezelfde dubbele standaard is aanwezig bij andere drugs waartegen niet wordt opgetreden, terwijl uit diverse rapporten blijkt hoe schadelijk die middelen zijn voor de gezondheid van met name jongere gebruikers.

  5. Het LUMC zet inderdaad in op een rookvrije generatie. Een van de maatregelen en de meest zichtbare is het rookvrij maken van het terrein. We weten dat de meeste rokers eigenlijk graag van deze nare verslaving af willen. Daarom zetten we juist ook in op het ondersteunen van rokers, die willen stoppen. Dat geldt zowel voor patiënten als voor medewerkers. We zijn daarom een speciaal samenwerkingsverband aangegaan met Sinefuma. In heel Nederland neemt het aantal begeleide stoppogingen toe. Als LUMC willen wij daar graag aan bijdragen.

Over de auteur

Jan van der Sluis

Schraapt het liefst aan de oppervlakte in de verwachting dat daaronder iets echt leuks is te vinden. Het sociaal en cultureel domein en de thema's (burger)participatie en innovatie boeien hem het meest.

Je bent nu offline