Levensvaardigheden op school: net zo belangrijk als lezen en rekenen

Goede cijfers halen, overgaan naar het volgende jaar en vooral je examen halen. School draait vaak om cognitieve vaardigheden. Maar leren je staande te houden in de maatschappij is minstens zo belangrijk, vindt Ilona Schouwenaars van de Hogeschool Leiden.

Levensvaardigheden gaat over de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen. Wie ben jezelf? Hoe ga je om met anderen? Hoe maak je goede keuzes in het leven. “Bij mij op school ging het vooral om goede cijfers halen”, zegt Schouwenaars, lid van de onderzoeksgroep Ouderschap en Jeugd in Ontwikkeling.  “Ik had best een vak levensvaardigheden willen hebben. Plannen en leren samenwerken en hoe je onderlinge ruzies kunt oplossen.”

Groepjes
Het lesprogramma dat Schouwenaars en haar collega’s maken wordt het meest gebruikt in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. “Leerlingen moeten dan veel in groepjes samenwerken, maar hoe doe je dat? Het lesprogramma is interactief en begint altijd met ‘iets doen’. Om de leerlingen te activeren. Daarna gaan we bijvoorbeeld een filmpje bekijken over een ruzie tussen twee jongens. En vervolgens vraagt de docent aan de leerlingen wat er gebeurt, hoe het anders had kunnen worden opgelost.”

Schouwenaars hoort van zowel docenten als leerlingen positieve reacties. “Een docent zei dat er op zijn school een ruzie was en dat naderhand de betrokken leerlingen naar hem toekwamen om te zeggen hoe ze erop terugkeken en dat het niet zo handig was geweest. Dus er was wel een ruzie, maar ook zelfreflectie.” En van een leerling hoorden de onderzoekers dat hij door het lesprogramma beter kon inschatten of iemand een grapje wel of niet kon waarderen.

Van elkaar
“Wij maken het lesprogramma samen met docenten en leerlingen,” zegt Schouwenaars, “en dat vind ik ook het leuke aan dit werk. Samen bouwen aan zo’n lesprogramma en het een plek geven in het onderwijs. Niet iedere leerling is even gemotiveerd. Sommigen krijgen van huis uit al meer mee dan anderen, maar het idee is ook dat de leerlingen van elkaar leren.”

Kennismakers Isis Vreeling en Francesco Teppers in gesprek met Ilona Schouwenaars, van de onderzoeksgroep Ouderschap en Jeugd in Ontwikkeling van de Hogeschool Leiden.

Kennismakers is een programma over wetenschap, onderzoek, onderwijs en innovatie, elke dinsdagavond om 19.00 uur op Sleutelstad.nl.  

Leiden Onderwijs Wetenschap Kennismakers