Hoogleraar Internationaal recht Larissa van den Herik: 'Lesgeven aan studenten geeft mij hoop'

Het Internationaal Strafhof staat onder druk. De Verenigde Staten willen het steen voor steen afbreken. Maar er zijn ook internationale prijzen voor zowel rechters als het Strafhof als geheel. Het zijn op zijn minst interessante tijden voor hoogleraar internationaal recht Larissa van den Herik.

“Het lesgeven aan de studenten geeft mij altijd hoop”, zegt Van den Herik van de Universiteit Leiden. “Jonge mensen staan er heel anders in. Al denk ik wel eens op de fiets onderweg naar werk: waar gaan we naartoe. Maar het internationaal recht is meer dan alleen het Strafhof.”

Afspraken
Het internationaal recht gaat over alle afspraken die landen met elkaar maken, zoals vliegverkeer, rivierbeheer, zeerecht, investeringen en handel. “Dat staat veel minder onder druk. Het internationaal recht gaat veranderen van vorm en ook van inhoud, omdat machtsverhoudingen veranderen. Maar het recht als zodanig blijft bestaan.”

Het Strafhof staat dan wellicht onder druk, toch ziet Van den Herik het als een succesverhaal. “Na de Tweede Wereldoorlog was de vraag: wat doen we nu? Hoe gaan we om met de nazi-leiders? Moeten we ze allemaal doodschieten? Maar toen zeiden mensen: nee, dat kan niet. Dat is echt barbaars.”

Straffeloos
Men vond toch dat er een soort rechtszaak moest komen. “En dat werd het Neurenberg-tribunaal. En dat is voortgezet in het Strafhof. Een enorm groot goed. Het is heel belangrijk dat Nederland en andere landen daaromheen gaan staan.” Een ander succesverhaal is de zaak tegen de ex-president van de Filipijnen. “Kijk naar de zaak tegen Duterte. Die zit in Scheveningen en wordt daar berecht voor misdaden tegen de menselijkheid. Het idee dat je als regeringsleider, als staatshoofd, niet straffeloos iets kunt doen, staat eigenlijk nog wel overeind.”

Blokkeerstatuut
In haar colleges pakt Van den Herik de actualiteit er altijd bij. “Ik heb één college dat gaat specifiek over sancties. En dan ga je kijken, wat zijn dan de mogelijkheden? Wat is een blokkeerstatuut? Hoe werkt dat? De afgelopen jaren, als ik mijn colleges voorbereid, verander ik het eigenlijk helemaal. Omdat er zoveel gebeurt. We hebben bijvoorbeeld een vak over vrede en veiligheid. En dan hebben we het over situaties die net gebeurd zijn. Bijvoorbeeld de ontvoering van Maduro. De studenten gaan dat dan in koppeltjes bespreken. De ene is dan Venezuela en de ander is de VS. En dan moeten ze gaan bespreken: mocht dat nou of niet?”

Kennismakers Gerry van Bakel en Johanna Waszink in gesprek met Larissa van den Herik.

*Kennismakers is een radioprogramma op Sleutelstad.nl. Elke dinsdagavond om 19.00 uur. Over wetenschap, onderzoek, onderwijs en innovatie. Een programma voor nieuwsgierige mensen.

Leiden Onderwijs Wetenschap Kennismakers