Chaos Atelier brengt neurospicy jongeren samen in Leiden

Leiden, 22 februari 2026 om 15:33 uur door Maarten Slof

Voor jongvolwassenen die zich herkennen in neurodivergentie is het niet altijd vanzelfsprekend om aansluiting te vinden. De maatschappij is grotendeels ingericht op wat als ‘gemiddeld’ wordt gezien, terwijl veel mensen daarbuiten vallen. Met het Chaos Atelier wil initiatiefnemer Sofia van der Knaap daar ruimte voor maken. “Het gaat mij niet om labels, maar om herkenning en verbinding.”

Het Chaos Atelier organiseert op verschillende manieren ontmoetingen voor jongvolwassenen die zich herkennen in neurodivergentie. Daarbij staan gesprekken en uitwisseling centraal, vaak in kleine groepen waarin deelnemers ervaringen delen rond thema’s als relaties, werk en persoonlijke ontwikkeling. “Je leert veel over anderen, maar ook over jezelf”, vertelt Van der Knaap. “Juist omdat de groep zo divers is. Binnen neurodivergentie vallen allerlei labels zoals ADHD, autisme of dyslexie, en er is ook veel overlap. Maar ook waar ieder mens weer uniek is, komt natuurlijk heel erg naar voren. Het zijn uiteindelijk allemaal menselijke eigenschappen.”

Diagnose
Een belangrijk uitgangspunt van het Chaos Atelier is dat een officiële diagnose geen vereiste is. De bijeenkomsten zijn bedoeld voor iedereen die zich herkent in neurodivergentie, ook als dat nog zoekende is. “In die gesprekken gaan soms ineens lichtjes branden”, zegt Van der Knaap. “Mensen denken: hé, misschien werkt mijn brein ook zo. Maar het kan ook dat iemand zich juist niet helemaal herkent en toch veel leert van de ervaringen van anderen. Dat is net zo waardevol.” Volgens haar zit de kracht van de groepen in die combinatie van herkenning en verschil. Deelnemers spiegelen zich aan elkaar en ontdekken hoe gedrag bij anderen kan overkomen. “Dat maakt het heel dynamisch.”

Creativiteit
Naast de gespreksgroepen organiseert het Chaos Atelier ook workshops, vaak in samenwerking met kunstenaars en culturele initiatieven in de stad. Creatieve expressie speelt daarin een belangrijke rol. “Voor veel mensen is daar in studie of werk weinig ruimte voor, terwijl het juist heel waardevol kan zijn”, legt Van der Knaap uit. Een voorbeeld is een schrijfworkshop met dichter Charlotte de Beus, rondom Beelden in Leiden op de Hooglandse Kerkgracht. “We hebben toen stoelen geleend bij BplusC en zijn tussen de beelden gaan zitten om te gaan schrijven.”

Eigen ervaring
Het idee voor het Chaos Atelier ontstond vanuit persoonlijke ervaring. Van der Knaap nam zelf deel aan een gespreksgroep voor jongeren met autisme, georganiseerd vanuit de gemeente. “Dat was voor mij zó waardevol”, vertelt ze. “Ik stond toen nog aan het begin van mijn proces. Toen dacht ik: dit zou voor veel meer mensen toegankelijk moeten zijn. En misschien ook breder dan één specifieke doelgroep.” Wat begon als een idee voor een gespreksgroep groeide uit tot een breder initiatief, mede door samenwerking met lokale organisaties. “Je gaat met elkaar om tafel zitten en kijkt: waar overlappen onze doelen? Zo ontstaan er steeds nieuwe vormen.”

Beweging
Inmiddels weet het Chaos Atelier steeds meer mensen en organisaties te bereiken. Via sociale media, een WhatsApp-groep en samenwerkingen groeit het netwerk gestaag. Op 1 maart staat er opnieuw een workshop gepland, dit keer in de Leiden Art Hub, gekoppeld aan de tentoonstelling van de Stofbond: Hands That Remember, Hands That Create.

Wie meer wil weten of wil deelnemen, kan zich aanmelden via de kanalen van het Chaos Atelier op Instagram of via de website.