Hans Goedkoop en Hanke Bruins Slot bij dodenherdenking in Leiden

Historicus Hans Goedkoop, onder meer bekend van het televisieprogramma ‘Andere tijden’, houdt op 4 mei de herdenkingsrede in de Pieterskerk tijdens de Dodenherdenking in Leiden. ’s Middags voert Hanke Bruins Slot het woord bij het monument bij het Haagsche Schouw.

Komende maandag worden in Leiden zoals gebruikelijk weer vier bijeenkomsten gehouden om alle burgers en militairen te herdenken die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord; zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog en de koloniale oorlog in Indonesië, als in oorlogssituaties en bij vredesoperaties daarna.

Haagsche Schouw
Allereerst wordt om 15.00 uur stilgestaan bij de groep jonge militairen die bij de aanvang van de oorlog sneuvelde. In de meidagen van 1940 verdedigden zij bij de inval van de Duitsers het vliegveld Valkenburg en de brug bij Het Haagsche Schouw. Dit bijzondere monument werd in 1941, dus tijdens de oorlogsjaren, onthuld en toen werden ook voor het eerst de dienstplichtigen herdacht die bij de gevechten omkwamen. Bij de plechtigheid zijn de burgemeesters van Leiden, Oegstgeest, Katwijk (Valkenburg) en Voorschoten aanwezig.

Spreker bij het militair monument is oud-minister Hanke Bruins Slot. In 2008 was ze commandant van een pantserhouwitzer­detachement in Uruzgan (Afghanistan) en als Kamerlid was zij woordvoerster defensie, binnenlands bestuur, medisch-ethische thema’s en sportbeleid. Sinds 2025 is zij actief bij de Koninklijke Landmacht als generaal-majoor, directeur Operationeel Beleid en Plannen van het ministerie van Defensie.

Pieterskerk
De algemene herdenking vindt vanaf 18.30 uur plaats in de Pieterskerk. De kerk gaat open om 18.00 uur en er is vrije toegang. Spreker is Hans Goedkoop. De historicus presenteerde twintig jaar lang het wekelijkse geschiedenisprogramma Andere Tijden en maakte documentaire series, waarin oorlog de laatste jaren een steeds prominenter rol speelt. Van ‘Goede Hoop’ (2017), over de Nederlandse geschiedenis in Zuid-Afrika, en 80 jaar oorlog (2018), over de Tachtigjarige Oorlog waaruit Nederland ontstond, tot ‘Een bezeten wereld’ (2019), over Nederland tussen de wereldoorlogen, en Koude Oorlog (2021), over Nederland in de Koude Oorlog.

Indonesia roept! (2023), over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd tegen Nederland, maakt het thema persoonlijk – aan de Nederlandse kant van die strijd vervulde Goedkoops grootvader een vooraanstaande rol. Nu het thema oorlog zich in onze eigen tijd ook weer steeds dreigender opdringt, hecht Goedkoop een nieuw belang aan herdenkingslezingen en wijdt hij zich daar zelf ook aan. In 2022 gaf hij de 4 mei-lezing in de Amsterdamse Nieuwe Kerk, in 2025 de Vrijheidslezing in de Catharijnekerk van Brielle.

In de Pieterskerk zijn muzikale bijdragen van het koor van Studenten Muziek Gezelschap Sempre Crescendo, begeleid door het Haagerbeerorgel.

Na de bijeenkomst in de Pieterskerk volgt aansluitend een Stille Tocht naar het Vrijheidsmonument aan de Lammermarkt. Daar vindt een korte plechtigheid plaats, waarna om 20.00 uur twee minuten stilte in acht worden genomen. Vervolgens is er een defilé langs het monument, waarbij bloemen gelegd kunnen worden.

Kooi
Woningbouwvereniging De Sleutels organiseert jaarlijks een herdenking in de Kooi. Daarbij worden de slachtoffers herdacht die tijdens de oorlogsjaren hun leven verloren ‘door handelingen van de Duitsers’. De namen op monument ‘De Naald’ bij een plantsoentje in de Atjehstraat zijn die van verzetsmensen en politiek actieven die met De Kooi verbonden zijn. Spreker is hier directeur-bestuurder Danny Wijnbelt van woningbouwvereniging De Sleutels. Deze herdenking begint om 17.00 uur. Voorafgaand aan de plechtigheid verzamelen betrokkenen bij de Kooikapel in de Driftstraat, waarna het gezelschap naar het monument loopt.

Beoogd voorzitter Arhur Barendsen van de Stichting Dodenherdenking Leiden over het programma van 4 mei 2026.

Leiden Maatschappij