Leidse oppositie wil meepraten over bestuursakkoord

De gezamenlijke oppositiepartijen in Leiden roepen via de formateurs Ashley North en Lianne van Kalken de onderhandelende partijen op om ook de partijen bij het formatieproces te betrekken die nu niet aan de onderhandelingstafel zitten.

In een brief aan de onderhandelaars benoemen Thijs Vos (Partij Sleutelstad), Maarten de Crom (VVD), Kirsten Schuil (Partij voor de Dieren), Claire van Megen (Studenten voor Leiden), Stefan Haas (SP), Ophir Waasdorp (Volt) en Chris Noordzij (ChristenUnie) weliswaar het feit dat alle oppositiepartijen individueel het aanbod gekregen hebben om mee te praten over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn, maar ze willen ook met alle oppositiepartijen gezamenlijk een aantal punten inbrengen. “Het gaat om zaken die het eigen partijbelang overstijgen”, zo staat in de brief.

De oppositiepartijen delen wat ze gezamenlijk van belang vinden voor een open en inhoudelijk sterk formatieproces. “Wij verwachten een serieuze inspanningsverplichting om recht te doen aan deze gezamenlijke inbreng, aan de aangenomen uitspraken van de raad en aan de breedte van geluiden in de stad. Jullie zijn nu aan zet.”

Draagvlak
Volgens de oppositie staat Leiden de komende jaren voor grote opgaven. “Juist daarom vinden wij het belangrijk dat het nieuwe stadsbestuur niet alleen steunt op een coalitiemeerderheid, maar ook zoekt naar breder draagvlak in de raad en in de stad. Wij hebben elkaar als oppositiepartijen daarom opgezocht vanuit het besef dat wij op veel onderwerpen eigen accenten leggen, maar ook een gedeeld belang hebben om onze mooie stad vooruit te helpen.”

Leiden verdient volgens de brievenschrijvers een open stadsbestuur met een beleidsakkoord dat niet alleen een optelsom is van de verkiezingsprogramma’s van PRO, D66 en CDA.  “We pleiten daarom voor een akkoord en een coalitie die echt oog heeft en recht doet aan de verschillende geluiden en belangen in de stad.”

Hoofdlijnen
Zaken die de oppositie aan de onderhandelende partijen meegeeft zijn de wens voor een akkoord op hoofdlijnen en geen dichtgetimmerd coalitieakkoord. “Dat past niet bij de opgaven waar Leiden voor staat en beperkt de invloed van de stad, de raad en de ruimte voor samenwerking, bijsturing en politiek debat. Wij verwachten van de formerende partijen een open houding en de bereidheid om breder draagvlak te zoeken dan de helft plus één.”

Keuzes
Vervolgens wordt een aantal zaken op een rij gezet waarover de niet-onderhandelende partijen het gezamenlijk eens zijn geworden en die dus in het akkoord terug zouden moeten komen. Zo moet er financiële ruimte overblijven om ook wensen vanuit de oppositie te kunnen honoreren. Ook de stad moet actief worden betrokken bij het formatieproces. Op het gebied van financiële keuzes moet de hele gemeenteraad de komende vier jaar ook een duidelijk overzicht krijgen van knelpunten en bijsturingsopties. “Alleen dan kan de raad zijn kaderstellende rol goed vervullen.”

Wethouders
Als het aantal wethouders wordt uitgebreid, moet ook de ondersteuning voor de raadsleden meegroeien. “Een zwaarder college vraagt om een raad die voldoende in staat wordt gesteld zijn controlerende, kaderstellende en volksvertegenwoordigende taken uit te voeren. Dat geldt ook in financiële zin. Hoe extra financiële middelen voor de raad exact worden ingevuld ,moet aan de raad zelf worden overgelaten.” Momenteel heeft Leiden een college met vijf wethouders. Dat worden er vrijwel zeker zes. Drie voor PRO, twee voor D66 en een voor het CDA.

Stembusakkoorden
Gedurende de campagne hebben veel partijen, waaronder de drie die nu aan het formeren zijn, stembusakkoorden ondertekend. “Voor sommigen daarvan is een meerderheid in de raad.  Ook zijn er afgelopen jaren diverse moties en amendementen aangenomen, en toezeggingen gedaan aan raadsfracties. Wij roepen de formerende partijen op om deze stembusakkoorden, moties, en toezeggingen uit te voeren.”

Debat
In commissie- en raadsvergaderingen moet meer ruimte komen voor echt politiek debat. “Dat is niet alleen bedoeld om standpunten uit te wisselen, maar ook om het college en de collegedragende partijen verantwoording te laten afleggen. Die ruimte moet de raad nadrukkelijker krijgen. Zo moet er ruimte worden geboden om collegedragende partijen te interrumperen over waarom zij instemmen met raadsvoorstellen – los van discussiepunten.”

Naast bovengenoemde procedurele uitgangspunten brengen de oppositiepartijen tien inhoudelijke punten onder de aandacht van de onderhandelaars. “Die vormen geen uitputtende lijst van alles wat onze partijen belangrijk vinden, maar wel een gezamenlijke basis waarvan wij vinden dat deze meegenomen moeten worden in het nieuwe beleidsakkoord.”

1. Meer urgentie bij woningbouw en een toekomstbestendige woonvisie
De woningnood vraagt om een urgente aanpak. Leiden heeft behoefte aan een toekomstbestendige visie of masterplan op wonen in Leiden. Over deze visie willen wij een raadsbreed gesprek, zodat de raad richting kan geven aan de keuzes die nodig zijn.

2. Meer prioriteit voor veiligheid op straat
Leidenaren moeten veilig kunnen zijn in hun eigen straat, buurt en stad. Veiligheid op straat verdient meer prioriteit, met aandacht voor preventie, handhaving en zichtbare aanwezigheid waar dat nodig is.

3. Iedereen moet kunnen rondkomen en meedoen
Iedereen in Leiden moet goed kunnen rondkomen en mee kunnen doen. Dat vraagt om hulp richting passend werk, goede ondersteuning voor mensen die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, voorkomen en bestrijden van dakloosheid en gerichte bestrijding van energiearmoede. Zeker met het oog op de winter en geopolitieke ontwikkelingen is dit urgent.

4. De menselijke maat terug in het parkeerbeleid
Het parkeerbeleid moet menselijker en rechtvaardiger. Er moet oog zijn voor bewoners die vanwege hun beroep, gezondheid of andere zwaarwegende omstandigheden afhankelijk zijn van een auto, zodat zij niet onevenredig worden geraakt. Dit vraagt om maatwerk en passende oplossingen – bijvoorbeeld voor terugkeerders bij sloopnieuwbouw.

5. Lokale initiatieven steunen in de energietransitie
De energietransitie slaagt alleen wanneer Leidenaren, buurten en lokale initiatieven goed worden ondersteund. Wij vragen om lokale initiatieven actief te omarmen en faciliteren door hen tijd, ruimte en ondersteuning te bieden zodat zij volwaardig mee kunnen doen in de besluitvorming over de energie- en  warmtetransitie.

6. Toekomstige generaties beter betrekken
Besluiten van vandaag hebben gevolgen voor de Leidenaren van morgen. Daarom willen wij dat toekomstige generaties beter worden betrokken bij beleid, onder meer door een generatietoets op te nemen in raadsvoorstellen.

7. Duidelijk en meetbaar beleid voor biodiversiteit, energie en klimaat
Leiden heeft toekomstbestendig en samenhangend beleid nodig op het gebied van klimaat, energie en biodiversiteit. Deze opgaven vragen om consistente keuzes in alle relevante beleidsdomeinen, met concrete en afrekenbare tussendoelen en transparante monitoring, zodat de voortgang voor de raad inzichtelijk blijft en waar nodig tijdig kan worden bijgestuurd.

8. Meer Europese middelen naar Leiden halen
Er moet meer Europees geld ten goede komen aan Leiden. De gemeente moet sterker inzetten op het binnenhalen van Europese subsidies. Ook Leidse organisaties moeten beter worden ondersteund bij het doen van subsidieaanvragen.

9. Kwalitatief goede huurwoningen en aanpak schimmelproblematiek
Leidenaren hebben recht op goede, gezonde woningen. Wij willen vasthouden aan de inspanning om schimmelproblematiek op te lossen en deze aanpak intensiveren wanneer dat nodig blijkt.

10. Ambitieuzere participatie
Leidenaren moeten actief en tijdig worden betrokken bij het opstellen van beleid. Er zijn meer geluiden in de stad dan de coalitie ziet. Participatie moet daarom ambitieuzer worden vormgegeven waarbij bewoners en belanghebbenden tijdig worden betrokken en participatietrajecten vaker plaatsvinden op hogere treden van de participatieladder.

Leiden Maatschappij Politiek GR 2026 Leiden