Pilgrim Museum: klein maar met een groot verhaal

Een half jaar geleden verhuisde het Pilgrim Museum van de Beschuitsteeg naar de voormalige kosterswoning van de Pieterskerk aan de Kloksteeg. Met veel meer ruimte dan voorheen, maar nog steeds van beperkte omvang. Een klein museum, maar met een groot verhaal over de relatie van de Pilgrims met Leiden en hun invloed op het hedendaagse Amerika.

De Pilgrims kwamen in 1609 naar Leiden en woonden hier ruim elf jaar. De stad stond bekend om haar tolerantie en vrijheid, waardoor zij hier ongestoord hun geloof konden belijden. Ze leefden vooral in de buurt van de Pieterskerk en werkten als wevers, drukkers, tabaksverkoper of hoedenmakers. Bij Cultuur071 vertelt Sarah Moine, conservator van het museum, dat de Pilgrims Engeland waren ontvlucht omdat ze zich niet konden verenigen met het Anglicaanse geloof.

Verlaten
Relatief snel besloot een deel van de gemeenschap in 1620 Leiden alweer te verlaten. Na enkele omwegen langs de Engelse kust vertrokken zij vanuit Plymouth met de Mayflower richting Amerika, waar ze in Massachusetts de ‘Plymouth Colony’ stichtten.

Hoewel de geschiedenis van de Pilgrims in Nederland – zelfs in hun Nederlandse thuisstad Leiden – vrij onbekend is, is dat in Amerika heel anders. Daar kent volgens Moine iedereen het verhaal van de Pilgrims. “Jaarlijks vieren de Amerikanen Thanksgiving Day, een dankfeest voor een geslaagde oogst. Een feest dat voor het eerst door de Pilgrims in 1621 is gevierd, nadat zij in Massachusetts een nederzetting hadden gesticht en er dankzij de hulp van indianen van de Wampanoag-stam geoogst kon worden.

Kerkelijk
Thanksgiving Day heeft een directe relatie met het Leidens Ontzet. Niet zo zeer qua betekenis, maar wel qua vorm. Voor de feestviering is namelijk teruggegrepen op de viering van het Leidse feest, zoals de Pilgrims dat tijdens hun verblijf van 1609 tot 1621 hier jaarlijks hadden meegemaakt. Er werden door de Pilgrims meer zaken in Amerika geïntroduceerd die een directe relatie met Nederland hebben zoals de scheiding van kerk en staat, bijvoorbeeld terug te zien in de scheiding tussen het burgerlijk en het kerkelijk huwelijk.”

In het museum, dat bijna dertig jaar geleden door Jeremy Bangs (1946–2023) is gesticht, wordt de geschiedenis van de Pilgrims en hun relatie met Nederland en met name met Leiden uitgelegd. Zo is er een kamer nagebouwd, zoals die door de Pilgrims in de Leidse periode werd bewoond. “En je ziet veel voorwerpen uit de zeventiende eeuw, zoals meubels, gebruiksvoorwerpen, boeken en prenten”, vertelt Moine.

Het museum is van woensdag tot met vrijdag van 14.00 tot 17.00 uur te bezoeken en op zaterdag en zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Tickets kosten 9,50 euro, de prijs van een combinatieticket voor een bezoek aan zowel het museum als de Pieterskerk bedraagt 13,50 euro per persoon.

Sara Moine te gast over het Pilgrim Museum. 

Cultuur Leiden Maatschappij