Provincie onderzoekt bestuurlijke samenwerking Leidse regio

De provincie Zuid-Holland gaat samen met de gemeenten in de Leidse regio onderzoek doen naar de manier waarop de regionale samenwerking kan worden versterkt. Ook de gemeente Katwijk wordt bij het onderzoek betrokken.

Het onderzoek moet een actuele ‘foto’ opleveren van de samenwerking tussen de gemeenten en de kansen en knelpunten in kaart brengen. Het gaat daarbij onder meer om onderwerpen als woningbouw, ruimte, economie, mobiliteit en de arbeidsmarkt.

Volgens de gemeenten vormt de Leidse regio in de praktijk al één stedelijk gebied. Inwoners maken gebruik van voorzieningen over gemeentegrenzen heen en bedrijven en instellingen werken regionaal samen. De provincie ziet kansen om die samenwerking verder te verbeteren.

Burgemeester Heijkoop over het onderzoek dat de provincie laat uitvoeren naar de slagkracht in de Leidse regio en Katwijk.

Slagkracht
Onderzoeksbureau Rijnconsult voert het onderzoek uit. Daarbij wordt gekeken naar de huidige bestuurlijke en ambtelijke samenwerking, maar ook naar de slagkracht van de gemeenten om gezamenlijke opgaven aan te pakken. De betrokken gemeenten hebben positief gereageerd op het initiatief. De provincie betaalt het onderzoek, en de gemeenten leveren vooral informatie aan en werken mee aan gesprekken en interviews.

Buurgemeenten
Het onderzoek is inmiddels gestart en moet uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 klaar zijn. De resultaten worden daarna gedeeld met de gemeenteraden. De vraag of de samenwerking op termijn moet leiden tot verdere bestuurlijke veranderingen, zoals een andere gemeentelijke indeling, maakt geen onderdeel uit van dit onderzoek. De Leidse burgemeester Heijkoop is positief over het initiatief van de provincie. “De provincie laat onderzoeken hoe we de opgaven voor onze inwoners goed kunnen blijven uitvoeren, want daar gaat het uiteindelijk om.” Ook de andere gemeenten in de Leidse regio staan positief tegenover het onderzoek.

Op de vraag waar het onderzoek toe zou kunnen leiden, wil Heijkoop nu nog geen antwoord geven. “We lopen niet vooruit op de uitkomsten en willen vooral goed met elkaar samenwerken en het beste doen voor onze inwoners.” Wel is het zo dat Leiden al veel taken voor de kleinere buurgemeenten uitvoert. “Bijvoorbeeld op het gebied van bedrijfsvoering, personeelszaken en ict, maar ook afvalinzameling, werk en inkomen.”

F-woord
Heijkoop zegt wel stellig niets te zien in een herhaling van het traject van een jaar of tien geleden toen onder leiding van Eelco Brinkman een onderzoek werd gedaan naar bestuurlijke samenwerking. Dat onderzoek stierf een stille dood en het F-woord (van fusie) werd in de ban gedaan. Vooral door de regiogemeenten die vonden dat Leiden veel te dominant was in die discussie. De Leidse gemeenteraad herkende zich daar juist helemaal niet en nam zich stellig voor niet meer zelf met initiatieven op dit gebied te komen. Dat gebeurde ook niet, maar nu is het dus de provincie die de discussie aanzwengelt.

Heijkoop: “Ik denk dat wij vanuit Leiden vooral de stad en de regio stevig op de kaart moeten zetten. Ik ben in ieder geval de Commissaris van de Koning en de provincie wel heel erkentelijk dat zij ook verantwoordelijkheid nemen om de samenwerking in onze regio verder te brengen.”

Uitdagingen
Of daarmee dat F-woord ook weer op tafel komt? “Nou, ik zal het woord niet noemen. Als burgemeesters zijn we daar niet mee bezig en hier in Leiden zeker niet. Wel stel ik vast dat sommige gemeenten hulpvragen stellen, omdat ze een omvang hebben die de nodige uitdagingen met zich meebrengt.” Heijkoop doelt daarbij nadrukkelijk op Zoeterwoude. De kleinste gemeente van de provincie mag dan een prachtige landelijke gemeente zijn, er zijn ook financiële en personele uitdagingen. “Bijvoorbeeld waar het gaat over de bemensing van de ambtelijke organisatie.” Het hoeft dus volgens de Leidse burgemeester niet te leiden tot het F-woord.

Kroonbenoemingsprocedure
In het geval van Zoeterwoude speelt momenteel ook mee dat die gemeente binnenkort zonder burgemeester zit. De huidige eerste burger vertrekt half juli na slechts één termijn en bewijst het dorp daarmee geen dienst. Zoeterwoude krijgt in Carla Breuer, die in september afzwaait als burgemeester van Teylingen, weliswaar een waarnemend burgemeester, maar hoe het verder gaat is nog volstrekt onduidelijk. “Na haar vertrek uit Teylingen zal ze de waarneming in Zoeterwoude voor onbepaalde tijd voortzetten“, schreef Commissaris van de Koning Wouter Kolff bij die bekendmaking. En ook dat hij tijdens die periode van waarneming met de fractievoorzitters van de partijen in de Zoeterwoudse gemeenteraad in gesprek treedt over een kroonbenoemingsprocedure. Daar kan dus ook uitkomen dat zo’n procedure er niet komt.

Cryptisch
Ook Heijkoop signaleerde dat de brief van Kolff niet uitblinkt in duidelijkheid. “Die brief kan je hier en daar wat cryptisch lezen ja. Ik heb vandaag weer veel opgelopen met de Commissaris van de Koning en ik kan u verklappen: toen hebben we het daar ook wel eventjes over gehad. De commissaris gaf aan dat zorgvuldigheid op de eerste plaats komt. En hoe lang Carla Breuer zal blijven? Dat zullen we zien.” Heijkoop en Kolff kennen elkaar door en door. Ze zaten samen in het college van burgemeester en wethouders in Dordrecht waar Heijkoop eerder wethouder was en Kolff burgemeester.

Leiden Leiderdorp Oegstgeest Politiek Regio Voorschoten Zoeterwoude