Toekomst renbaan Duindigt: 'Het is vijf voor twaalf'

De gemeente Wassenaar en de eigenaren van renbaan Duindigt staan nog altijd lijnrecht tegenover elkaar over de toekomst van het terrein. Dat bleek dinsdag bij de rechtbank in Den Haag, waar het voorkeursrecht dat de gemeente heeft gevestigd op de grond van de renbaan werd aangevochten. Volgens de eigenaren is haast geboden: zonder snelle duidelijkheid komt het voortbestaan van Duindigt volgens hen verder in gevaar.

Het voorkeursrecht geeft de gemeente het eerste recht om de grond te kopen wanneer eigenaar Stichting Beheer Renbaan Duindigt (SBRD) die wil verkopen. De gemeente wil daarmee de regie houden over de toekomstige ontwikkeling van het ongeveer 26 hectare grote terrein aan de Waalsdorperlaan.

Miljoeneninvestering
SBRD wil juist dat het voorkeursrecht van tafel gaat. De stichting heeft een overeenkomst gesloten met Stichting Villa Betty, die Duindigt voor vijf miljoen euro wil kopen en de renbaan met een miljoeneninvestering nieuw leven wil inblazen. Onderdeel van het plan is de bouw van 46 woningen. Met de opbrengsten daarvan moet onder meer worden geïnvesteerd in het opknappen en behouden van de renbaan.

De plannen dateren van ruim voor het gemeentelijke voorkeursrecht. De ledenraad van de Nederlandse Draf- en Rensport koos in april 2023 voor het bod van Villa Betty. In februari 2024 diende SBRD bij de gemeente een principeverzoek in voor de bouw van de woningen. Uit een eerdere uitspraak van de rechtbank blijkt dat de gemeente het plan in een wenselijkheidsscan in juni 2025 als ‘wenselijk onder voorwaarden’ beoordeelde.

Toekomst
Tijdens de zitting draaide het onder meer om de vraag of Wassenaar voldoende duidelijk heeft gemaakt welke andere bestemming of functie de gemeente voor Duindigt voor ogen heeft. Volgens advocaat Hugo Botter van SBRD is dat niet het geval. Een overheid kan volgens hem niet zomaar een voorkeursrecht vestigen zonder dat er een duidelijk plan voor de toekomst aan ten grondslag ligt.

Wassenaar houdt volgens SBRD verschillende mogelijkheden open: van modernisering en behoud van de renbaan tot een heel andere invulling van het terrein. “Je mag in het voorkeursrecht niet zomaar alles in het midden laten, zoals Wassenaar doet”, stelde Botter tijdens de zitting.

De gemeente bestrijdt dat. Volgens de advocaat van Wassenaar heeft de gemeenteraad de taak om te zorgen voor een evenwichtige verdeling van de beschikbare ruimte en mag de gemeente daarom de regie naar zich toetrekken. Wassenaar stelt dat er na het vestigen van het voorkeursrecht drie jaar de tijd is om een visie voor het gebied op te stellen. Daar werkt de gemeente naar eigen zeggen inmiddels aan.

Daarbij speelt ook de bouw van de 46 woningen een belangrijke rol. De gemeenteraad en het college willen die woningen niet op deze plek, omdat Duindigt in een zogenaamd rijksbuffergebied ligt. Dat is een gebied dat de rijksoverheid bewust zoveel mogelijk open en groen wil houden. Vooral om te voorkomen dat steden en dorpen aan elkaar vastgroeien.

Eurojust
Ondertussen wordt ook door andere partijen naar het terrein gekeken. Wassenaar heeft onder andere met de gemeente Den Haag, drinkwaterbedrijf Dunea en het Rijksvastgoedbedrijf gesproken. Duindigt is daarbij onder meer genoemd als mogelijke locatie voor nieuwe huisvesting van Eurojust.

Volgens SBRD onderstreept dat juist de onduidelijkheid over wat Wassenaar uiteindelijk met het gebied wil. De stichting stelt bovendien dat de gemeente al sinds 2023 wist van de voorgenomen verkoop aan Villa Betty en vindt dat de betrokken partijen sindsdien te lang in onzekerheid zijn gehouden.

Voortbestaan
Voor de Nederlandse Draf- en Rensport is vooral de tijdsdruk groot. Voorzitter Toy Merx van de NDR zei tijdens de behandeling dat de renbaan dringend moet worden gerenoveerd. Daarvoor zijn volgens hem tonnen nodig. Geld lenen voor die investeringen is volgens de betrokken partijen moeilijk zolang het voorkeursrecht op het terrein rust en Duindigt niet aan Villa Betty kan worden geleverd. Daardoor staat niets minder dan het voortbestaan van de renbaan op het spel.

Voorkeursrecht
Het college van Wassenaar besloot begin juli 2025 een voorlopig voorkeursrecht op Duindigt te vestigen. Aanleiding waren onder meer de financiële problemen bij de renbaan en een dreigende executieveiling. De gemeente wilde voorkomen dat het terrein zonder gemeentelijke regie in handen zou komen van een projectontwikkelaar of speculant. Die veiling ging uiteindelijk niet door omdat Villa Betty een overeenkomst sloot om Duindigt voor vijf miljoen euro over te nemen en de hypothecaire verplichtingen op zich te nemen.

De gemeenteraad zette het voorlopige voorkeursrecht op 22 september om in een vervroegd voorkeursrecht. Bezwaren daartegen van onder meer SBRD en Villa Betty leidden niet tot intrekking van het besluit. Daarop stapten de betrokkenen naar de bestuursrechter.

Nietig
Het is niet de eerste keer dat Wassenaar en de betrokken partijen elkaar over Duindigt voor de rechter treffen. De gemeente probeerde eerder de koopovereenkomst tussen SBRD en Villa Betty en verschillende daarmee samenhangende financiële afspraken nietig te laten verklaren. Volgens Wassenaar waren die bedoeld om het gemeentelijke voorkeursrecht te omzeilen.

De rechtbank Den Haag zette daar op 22 juli een streep door. Volgens de rechter doet de koopovereenkomst geen afbreuk aan het voorkeursrecht. Zolang dat recht geldt, wordt de grond namelijk niet aan Villa Betty geleverd. Ook oordeelde de rechtbank dat met andere financiële afspraken geen beschikkingsmacht over of economisch belang bij de grond was overgedragen.

Uitspraak
Uit die uitspraak bleek ook dat Villa Betty vijf miljoen euro voor Duindigt wil betalen. Daarbij is afgesproken dat de infrastructuur van de renbaan ten minste tien jaar geschikt blijft voor de draf- en rensport. Die termijn kan worden verlengd tot 25 jaar. De gemeente Wassenaar heeft aangekondigd tegen die uitspraak in hoger beroep te gaan.

In de zaak die dinsdag diende staat een andere vraag centraal: of de gemeente het voorkeursrecht op Duindigt terecht heeft gevestigd en in stand heeft gelaten. De uitspraak volgt nu binnen zes weken.

Economie Politiek Regio Wassenaar Duindigt