Aardwarmtevergunning blijft overeind na bezwaar Dunea en provincie

De vergunningen voor het zoeken naar aardwarmte in Leiden en omgeving blijven overeind. De Raad van State heeft woensdag de bezwaren van drinkwaterbedrijf Dunea en de provincie Zuid-Holland tegen de vergunningen inhoudelijk afgewezen. Wel krijgen Dunea en de provincie in zoverre gelijk dat wel het recht hebben om als belanghebbenden bezwaar te mógen maken tegen dergelijke vergunningen.

De zaak draait om vier vergunningen die in 2021 werden verleend voor het zoeken naar aardwarmte in de gebieden Rijnland, Oude Rijn, Leiden 2 en Leiden 3. Die gingen onder meer naar energiebedrijven Wayland Energy en Yeager Energy. Dunea en de provincie Zuid-Holland maakten bezwaar, omdat zij vrezen dat het zoeken en winnen van aardwarmte gevolgen kan hebben voor het grondwater en daarmee voor de drinkwatervoorziening.

Boren
Aanvankelijk wilde het ministerie die bezwaren niet inhoudelijk behandelen. Volgens de minister waren Dunea en de provincie geen belanghebbenden, omdat met een opsporingsvergunning nog niet daadwerkelijk mag worden begonnen met boren. De vergunning regelt vooral welk bedrijf in een bepaald gebied de mogelijkheden voor aardwarmte mag onderzoeken.

Bezwaar
De rechtbank Den Haag zette daar in 2024 een streep door. Volgens de rechtbank mochten Dunea en Zuid-Holland wel degelijk bezwaar maken. De minister moest hun bezwaren daarom alsnog inhoudelijk beoordelen.

Tegen die uitspraak gingen de minister en de energiebedrijven Wayland en Yeager in hoger beroep. De Raad van State stelt hen nu in het ongelijk. Hoewel met de vergunningen nog geen boringen mogen worden uitgevoerd, kunnen ze uiteindelijk wel leiden tot aardwarmtewinning en dat kan gevolgen hebben voor de belangen van Dunea en de provincie. Zij zijn daarom volgens de hoogste bestuursrechter wel degelijk belanghebbenden.

Na de eerdere uitspraak van de rechtbank heeft de minister de bezwaren alsnog inhoudelijk behandeld. In oktober 2024 werden ze ongegrond verklaard. Ook die beslissing is nu door de Raad van State beoordeeld.

Drinkwater
Dunea en de provincie vinden dat de vergunningen niet hadden mogen worden verleend voor gebieden die samenvallen met grondwaterbeschermingsgebieden, waterwingebieden en gebieden die zijn gereserveerd voor toekomstige drinkwaterwinning.

Startvergunning
De Raad van State gaat daar niet in mee. De huidige vergunningen staan nog geen daadwerkelijke boringen toe. Volgens het ministerie liggen de aardlagen waaruit aardwarmte kan worden gewonnen veel dieper dan de lagen waaruit drinkwater wordt gehaald. Daardoor kan het mogelijk zijn om een boring buiten een beschermd gebied te beginnen en vervolgens schuin naar een aardwarmtereservoir onder dat gebied te boren. Of dat op een concrete locatie is toegestaan, moet bij een eventuele startvergunning worden beoordeeld.

Vergunningen
De Raad van State concludeert daarom dat nu niet vaststaat dat aardwarmtewinning in deze gebieden onmogelijk is vanwege de bescherming van het drinkwater. Er is dan ook geen reden om de bestaande vergunningen geheel of gedeeltelijk te weigeren.

Daarmee krijgen Dunea en Zuid-Holland op één belangrijk punt gelijk: zij mogen bij besluiten over aardwarmte opkomen voor de bescherming van het drinkwater. Hun poging om de vier bestaande vergunningen vanwege die belangen alsnog te laten beperken of weigeren, is dus wel mislukt.

Leiden Maatschappij Regio