Verkoop Sleutelpas blijft ver achter: 379 verkochte passen in negen maanden

De verkoop van de Sleutelpas komt nog nauwelijks van de grond. Tot en met september zijn in Leiden en Leiderdorp samen 379 passen verkocht. Toch willen beide gemeenten doorgaan. De Leidse wethouder Abdelhaq Jermoumi erkent de tegenvaller, maar wijst ook op het succes onder gezinnen met weinig geld. “We moeten zo’n stadspas wel de kans geven.”

De Sleutelpas moet inwoners van Leiden en Leiderdorp toegang bieden tot sport, cultuur en ontspanning. Mensen met een laag inkomen krijgen de pas gratis. Andere inwoners kunnen hem kopen. Juist die verkoop blijft ver achter bij de verwachtingen. “Waar ik me wel zorgen om maak, is inderdaad de verkoop van de passen”, zegt Jermoumi in een interview met Sleutelstad. “Want dat is inderdaad het businessmodel dat we hebben.”

Verkoop
Uit de beantwoording van vragen van D66 Leiderdorp blijkt dat tot en met september regionaal 379 kooppassen zijn verkocht. Daarvan gingen er 66 naar Leiderdorpers. De afstand tot het uiteindelijke doel is groot: volgens de Leidse voortgangsrapportage moeten jaarlijks ruim 40.000 volwassenenpassen worden verkocht om kostendekkend te draaien. Dat moet medio 2029 zijn bereikt.

Jermoumi zegt dat vooraf een haalbaarheidsonderzoek is uitgevoerd. Daarbij is gesproken met veel organisaties en partners in de stad. In de praktijk blijken inwoners de pas veel minder vaak te kopen dan verwacht. Een evaluatie moet duidelijk maken waar dat aan ligt. Ook andere steden die begin dit jaar een stadspas invoerden, hebben te maken met tegenvallende verkopen. De tegenvallende verkoop lijkt dus geen Leids probleem.

Kinderen
Over het bereik onder kinderen uit gezinnen met weinig geld is de wethouder juist enthousiast. Volgens Jermoumi worden inmiddels meer dan tweeduizend kinderen bereikt: ongeveer 85 procent van de beoogde doelgroep. Zij krijgen via de pas ondersteuning voor bijvoorbeeld schoolspullen, sport en cultuur.

Ook Leiderdorp meldt positieve resultaten. Daar hebben 314 kinderen een pas met Kindtegoed gekregen. Voor 240 kinderen is een account aangemaakt. Van hen hebben 218 de pas daadwerkelijk gebruikt voor een actie, het tegoed of allebei.

Het Kindtegoed zelf is door 201 kinderen gebruikt. Samen besteedden zij 57.266 euro, gemiddeld 285 euro per kind dat het tegoed gebruikte.

Kosten
Wat de tegenvallende verkoop Leiderdorp uiteindelijk gaat kosten, is nog onduidelijk. De gemeenteraad stelde in 2025 eenmalig 325.045 euro beschikbaar voor vier jaar deelname. Met Leiden is afgesproken om eventuele meer- of minderkosten jaarlijks achteraf te verrekenen.

Het Leiderdorpse college verwacht in het eerste kwartaal van 2027 meer duidelijkheid te kunnen geven over de financiële gevolgen. Dan moet ook de evaluatie aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Doorgaan
Het Leiderdorpse D66-raadslid Hester Barendse vroeg onder welke voorwaarden de gemeente Leiderdorp tussentijds kan stoppen. Dat kan, antwoordt het college. Leiderdorp moet dan wel uiterlijk drie maanden voor het begin van een nieuw kalenderjaar opzeggen. Daarbij moeten onder meer openstaande facturen en investeringen worden afgerekend. Lopende verplichtingen worden uitgevoerd of afgekocht.

Het college wil de samenwerking echter voortzetten. De pas wordt volgens het gemeentebestuur goed gebruikt door inwoners met weinig geld en het aanbod groeit. In 2027 wordt ook de mantelzorgwaardering aan de Sleutelpas gekoppeld. Daarnaast komt er een kinderfietsenregeling, waarmee via de pas een door DZB opgeknapte fiets kan worden aangeschaft.

Eindejaarscadeau
Jermoumi wil samen met Leiderdorp meer betalende gebruikers trekken. Een mogelijkheid is om grote werkgevers te benaderen die de Sleutelpas als eindejaarscadeau aan hun personeel kunnen geven. Ook meer winkeliers en aantrekkelijke acties moeten de belangstelling vergroten.

De wethouder vermoedt dat inwoners de pas nog onvoldoende kennen, of denken dat die uitsluitend voor mensen met weinig geld bedoeld is. Volgens hem biedt de pas voor de prijs van 50 euro voldoende voordelen voor een breed publiek. “De Sleutelpas is voor iedereen. Ik heb hem, mijn vrouw heeft hem. Ik heb er ook een voor onze zoon aangeschaft.”

Leiden Leiderdorp Maatschappij Politiek