Lezingenavond moet bijzondere Leidse vrouwen meer bekendheid geven

3

‘Stad van veel beroemde zonen’, openingsregel van het derde couplet van het Leids volkslied dat in ieder geval rond Leidens Ontzet bij meerdere gelegenheden wordt gezongen. Maar hoe zit het dan met die Leidse dochters? Oktober is de Maand van de Geschiedenis en dit jaar is het thema Zij/Hij om vrouwen uit het verleden wat meer op de kaart te zetten. Donderdag 24 oktober is er een lezingenavond in BplusC bibliotheek aan de Nieuwstraat.

Een van de sprekers is historica Rosanne Schot, voorzitter van FEL wat staat voor Feminist Evolution Leiden, een groep jonge feministes die aan de bel trekt over alles wat nog niet bereikt is tijdens de eerste en tweede feministische golf. “We hebben net ons eenjarig bestaan gevierd.” Met het FELFest Mind the Gap, waarbij gekeken werd naar het verschil tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt, educatie en in relaties. “Ik ga het donderdag hebben over een bijzondere vrouw in de wetenschap: Tatiana Afanassjewa, vooral bekend als de vrouw van Paul Ehrenfest.”

Tatiana Afanassjewa was net als haar man een wetenschapper, een wis- en natuurkundige. Geboren in Kiev, nu Oekraïne maar toen nog behorende tot het Russische Keizerrijk, in 1876. Na de dood van haar vader ging ze eerst in Sint Petersburg bij een oom van haar wonen en vertrok ze later naar Duitsland om te kunnen studeren. In Göttingen ontmoette ze Ehernfest met wie ze in 1912 naar Leiden zou verhuizen.

“Paul Ehrenfest mocht de Nederlandse natuurkundige Hendrik Lorentz opvolgen en hij nam zijn vrouw en kinderen mee naar Leiden. Maar Tatiana kreeg in Leiden geen officiële positie aan de Universiteit Leiden, terwijl ze in Gottingen al les gaf en publiceerde. Daarmee kwam Tatiana op een zijspoor terecht en moest ze zich verder bekwamen via zelfstudie. Via haar man kwam ze natuurlijk wel in contact met de andere wetenschappers zoals Einstein en Bohr. Ook tijdens de beroemde Ehrenfest-colloquia in hun huis aan de Witte Rozenstraat. Ik kwam zelf Tatiana Afanassjewa op het spoor dankzij het harde werk van wetenschapsjournalist Margriet van der Heijden die in het archief van Rijksmuseum Boerhaave brieven van Tatiana aan Albert Einstein ontdekte, die na de Tweede Wereldoorlog zijn verstuurd. En toen ben ik me erin gaan verdiepen.”


Nieuws071-presentator Gerry van Bakel in gesprek met Rosanne Schot over Tatiana Afanassjewa.

Volgens Schot is er nog een heleboel te winnen in de wetenschappelijke wereld. “Wetenschap is nog steeds een gebied waar vrouwen moeten vechten voor hun plek en ik vind dat Tatiana Afanassjewa ook meer aandacht en erkenning verdiend. Voor mij gaat Zij/Hij trouwens niet alleen over vrouwengeschiedenis. Het gaat mij ook om wat het betekent om man of vrouw te zijn en dat we daar wat losser en vrijer naar kunnen kijken zonder meteen te vervallen in allerlei stereotypen.”

Donderdag 24 oktober begint de lezingenavond Bijzondere Leidsche vrouwen om 19.30 uur in de BplusC-locatie aan de Nieuwstraat.Toegang is gratis.

Programma:
– Ariadne Schmidt over Magdalena Moons, Schmidt is bijzonder hoogleraar geschiedenis van de stadscultuur, in het bijzonder van Leiden. Zij bezet de Magdalena Moons-leerstoel en zal in deze lezing uiteenzetten hoe de heldinnenstatus van Moons in de loop der eeuwen veranderde.
– Susan Suèr is projectleider educatie bij Erfgoed Leiden en Omstreken. Zij raakte gebiologeerd door het leven van Maria van Nispen, die rond 1700 cipierster was van het Gravensteen. In haar presentatie vertelt ze over haar onderzoek naar de cipierster en wat deze cipierster zo bijzonder maakt.
– Rosanne Schot is historicus en ze specialiseert zich in gender- en politieke geschiedenis. Daarnaast is ze voorzitter van het feministisch collectief FEL. Zij vertelt waarom wis- en natuurkundige Tatiana Afanassjewa (getrouwd met Paul Ehrenfest) niet te missen is in de grote namen van de Leidse wetenschap.

Delen

3 reacties

  1. Zeer goed om vrouwen uit de geschiedenis te belichten om ook meisjes en vrouwen te interesseren voor de wetenschap omdat vrouwen daar veel minder voor kiezen. Originele feministen kunnen dit goed aanpakken alleen heb ik een sterk vermoeden ik dat Rosanne Schot een feministe van de 2de golf is. Zo zie ik dat ze de titel historica gebruikt wordt voor die extra oempf. Ik zie dat ze zich o.a. specialiseert in gender geschiedenis en deze mensen lezen vooral elkaars werken die in de wetenschap totaal niet niet thuis horen daar deze werken nauwelijks wetenschappelijke onderbouwingen, verwijzingen naar andere studies en bronvermeldingen hebben en zelfs foutieve en tegenstrijdige informatie verspreid vanuit een machts -ideologie. Er wordt gewoon vergeten dat de meeste mannen en vrouwen het op allerlei verschillende vlakken moeilijk hadden. De uitvindingen van het maandverband en later de pil(1965) zorgde ervoor dat vrouwen meer de werkvloer op kwamen en dat is een proces dat nu nog steeds aan de gang is. De natuur (en niet de man) hield dit hiervoor tegen want probeer maar eens een “carrière” op te bouwen als er telkens een kind op komst is of een zuigeling aan je arm hebt en nog meer dan tien jaar afhankelijk is. De meeste mannen hadden trouwens gewoon een baan en geen carrière en nu ook hebben de meeste mensen gewoon een baan en niet een carrière. Ook moet de rol/baan/carrière van huisvrouw en moeder niet onderschat worden die het hele huis, gezin en familie draaiende hield. Zonder dat was de mensheid en de vooruitgang van nu er niet. Niet alleen culturele maar ook biologische factoren bepalen de interesses en keuzes die mensen maken en vrouwen kiezen veel minder voor de wetenschappen. Dat stimuleren is best een goed idee i.v.m. de huidige technologische ontwikkelingen. Trouwens’ Mind the Gap” is afgeleid van “the Paygap” wat een onrealistische theorie is die beweert dat er 1 factor is die een oneerlijke verdeling veroorzaakt in loon namelijk: machtsmisbruik door mannen. Er zijn echter nog ongeveer 17 belangrijkere factoren die verklaren dat vrouwen minder verdienen. Ik zal er uit mijn hoofd een paar noemen 1. vrouwen werken vaker part-time,2. kiezen (vrije keuze) meer beroepen in de zorg, kinderopvang en lesgeven (de menselijkere banen) en daar is minder geld te verdienen dan in de technologie(dat is makkelijker op te schalen, bij mensen zit je al vaak aan een grens van hoeveel je kan verzorgen) 3. mannen zijn eerder bereid te reizen/verhuizen voor werk. 4. In de top zijn vrouwen minder bereid om 70-80 uur te werken omdat je dan ook je familie, vrienden en gezin opoffert. Er zijn enkele mensen die daartoe wel bereid zijn en dat zijn meer mannen ( ik zelf zou ook liever nog een leven er naast willen houden) 5. daarbij zijn mannen vaker bereid tot extra/overwerken 6. tegenover die enkelen aan de top zijn het vooral mannen die aan de onderkant van de samenleving vertegenwoordigt zijn. deze mannen met nul inkomen worden niet meegenomen in de berekening 7. mannen doen vaak gevaarlijker werk op straat, in de bouw, in het leger etc. wat ook wordt uitgedrukt in geld (en resulteert in meer doden) 8. rond de dertig jaar verandert de drang voor carriere ook voor veel vrouwen. Bij advocaten kantoren hebben ze echt moeite om hun messcherpe vrouwen te behouden omdat ze voor een meer vervullend leven kiezen na hun dertigste en voor die kantoren gaat het echt om geld en niet om wat er wel of niet tussen de benen hangt. 9. Mannen en vrouwen verschillen weinig in karaktereigenschappen alleen de kleine verschillen kunnen grote uitwerking hebben. in loononderhandelingen zullen mannen iets minder meegaand zijn. dit kleine karakter verschil verklaard ook dat er aan de buitenkant van de grafiek meer mannen in de gevangenis zitten en aan de andere kant meer vrouwen in de zorg, daar dit een hele goede eigenschap (meegaandheid) is wanneer je met ouderen of kinderen werkt.10. mannen doen vaak ook fysiek zwaarder werk….nou ja dat zijn alvast 10 andere redenen misschien heb ik nog een keer zin of tijd de rest in te vullen.

Laat een reactie achter

Over de auteur

Gerry van Bakel

Presentator Nieuws071/Sport071, redacteur Cultuur071

Je bent nu offline