
Hoewel er al enkele jaren voortvarend wordt gewerkt in het Leidse stationsgebied, gaat niet alles daar even soepel. De gemeente is op een behoorlijke financiële hobbel gestuit. De herontwikkeling van de Stationspleinflat, in de volksmond ook wel de Berlijnse Muur genoemd, en het achterliggende Morssingelterrein, valt vele miljoenen duurder uit dan waar eerder op was gerekend.
De gemeente Leiden en ontwikkelaar Urban Interest (UI), die laatste is eigenaar van de flat, stonden op het punt om een intentieovereenkomst te tekenen met afspraken over de sloop en nieuwbouw. Omdat supermarktketen ALDI daar bezwaar tegen maakte, werd het tekenmoment uitgesteld.
Onrendabele top
Gemeente en UI gebruikten de tijd die met de aangespannen procedures gemoeid was om de plannen verder uit te werken en de uitkomst viel alles behalve mee. Door gestegen kosten is de financiële haalbaarheid onder druk komen te staan. Het tekort op de grondexploitatie, de zogenoemde ‘onrendabele top’ bedroeg voor de gemeente maar liefst 29 miljoen euro. Ondertussen werd ALDI, het bedrijf stelde dat de kavels via een openbare selectieprocedure hadden moeten worden aangeboden, door de rechter in het ongelijk gesteld.
Tekort teruggebracht
Omdat het tekort van 29 miljoen euro het hele project op de tocht zette, sloegen gemeente en UI opnieuw aan het rekenen. In de nieuwe intentieovereenkomst is nu afgesproken dat er geen 420, maar 500 woningen worden teruggebouwd. Ook komen er enkele winkels en een fitnessvoorziening. De gemeente gaat de flat bovendien niet kopen en slopen, maar dat doet Urban Interest nu zelf. Ook de kosten voor bouw- en woonrijp maken worden nu lager ingeschat.
Volgens de nieuwe concept-grondexploitatie is het tekort voor de gemeente daarmee teruggebracht tot elf miljoen euro. Ook zijn de risico’s verminderd. Een week voor de verkiezingen heeft het college de aangepaste intentieovereenkomst alsnog getekend. De herontwikkeling van de flat en het achterliggende parkeerterrein draagt volgens de gemeente flink bij aan de ambitie om van het gebied een bruisende plek te maken waar wonen, werken, reizen en verblijven samenkomen. De gemeente denkt het resterende tekort van elf miljoen te kunnen dekken via de langjarige ontwikkeling van de ‘reserve grondexploitaties’.
De sloop van de Stationspleinflat start in 2029. De nieuwbouw begint een jaar later. Met huurders worden verhuisafspraken gemaakt.
Morspoortterrein
De bouw van 58 sociale huurwoningen op het Morspoortterrein maakt ook deel uit van de afspraken tussen de gemeente en Urban Interest. Om dat mogelijk te maken wil het college daar een hogere bouwhoogte toestaan dan de eerder afgesproken vijftig meter. Dat is bovendien nodig omdat er op de bus- en trafolocatie langs het spoor minder gebouwd kan gaan worden, dan waarmee eerder was gerekend. Dat komt door de keuze om daar het nieuwe busstation op spoorhoogte te bouwen.
De aangepaste plannen gaat de gemeente later dit jaar samen met UI voorleggen aan belanghebbenden. Het is de bedoeling dat de gemeenteraad er dan volgend jaar een besluit over neemt.

De drie deelgebieden in het stationsgebied waar de komende jaren nog veel verandert.
Lorentztoren
In het stationsgebied gebeurt nog veel meer dan de bovengenoemde ontwikkelingen. Zo wordt na jaren van uitstel na de zomer begonnen met de bouw van de derde, en hoogste, toren van De Lorentz tegenover de ingang van het station. Die moet in 2029 klaar zijn en wordt dan in gebruik genomen door Achmea die dan ‘Le Carrefour’ verlaat. Dat is de officiële naam van het ‘Mondriaan-gebouw’ aan de Dellaertweg waar de verzekeraar nu nog is gehuisvest.
Er tegenover wordt ook de nieuwbouw van De Geus steeds zichtbaarder. De afgelopen jaren werd vooral ondergronds gewerkt aan de fundering en de drieduizend plekken tellende fietsenstalling. Het hele gebouw moet er begin 2028 staan en gaat plaats bieden aan een megabios annex congrescentrum, restaurants en de Jumbo Supermarkt.
Het stationsgebied is onderverdeeld in drie grote deelgebieden: het Rijnsburgerblok, het Morssingelblok en het Morspoortterrein. Het Rijnsburgerblok bestaat uit de afgeronde bouw van de eerste twee torens van Lorentz fase 1 en Octagon. Daar zijn 300 woningen, 5.000 vierkante meter aan kantoorruimte en 4.600 fietsparkeerplekken gerealiseerd. Ook Lorentz fase 2 is onderdeel van het Rijnsburgerblok. In die derde toren komen 78 woningen en 16.000 vierkante meter kantoorruimte.
Morssingelblok
De Geus heet in de oorspronkelijke plannen voor het stationsgebied nog het Morssingelblok. Er komt bovenop de bioscoop een woontoren met 96 appartementen. Ook de Stationspleinflat en het Morssingelterrein horen bij het Morssingelblok.
Morspoortterrein
Het Morspoortterrein is het gebied waar het oude belastingkantoor stond en ook de tijdelijke Morspoortgarage. Die laatste maakt plaats voor een nieuwe ondergrondse garage met daarboven honderden woningen. De bouw begint na oplevering van de Tarentaaltoren die rechts van het inmiddels gesloopte belastingkantoor komt. Daarin komen 206 woningen, waarvan 50 zorgwoningen voor Stichting de Binnenvest. De bouw begint eind dit jaar en moet in juli 2029 klaar zijn.
Tijdens de bouw van de ondergrondse garage gaat de gemeente voldoende parkeerplekken voor bewoners garanderen in een bovengrondse garage. Waar die komt, is nog niet bekend.
M1b: Een kleiner project met 58 woningen, waarvan de bouw start in 2032 en de oplevering gepland staat voor 2034.
Sleutelstad
Middelstegracht 87A
2312 TT Leiden
E-mail
redactie@sleutelstad.nl
Telefoon Redactie
071 - 5235907