Leidse aanbieders sociaal domein komen met alternatief voor ‘uitverkoop’ welzijnswerk

25

Een aantal Leidse welzijnsorganisaties komt in opstand tegen het voornemen van de gemeente Leiden om het welzijnswerk aan te besteden. “We gaan staan voor onze mensen. De cliënten, vrijwilligers en medewerkers,” zeggen directeur Frank van Rooij van Radius Welzijn en Nathalie Lecina van Studio Mojo die zeggen te spreken namens een heel aantal van hun collega’s. “De opgebouwde relaties en samenwerkingen laten we niet zomaar kapot gaan. Het sociale hart van de stad moet behouden blijven. Samen maken we de stad.”

Chris de Waard in gesprek met directeur-bestuurder Frank van Rooij van radius welzijn over het manifest dat door een hele trits organisaties is aangeboden aan de politiek.

De gemeente Leiden wil meer regie en minder versnippering en heeft een groot deel van de contracten met de welzijnsorganisaties per 1 januari 2020 beëindigd. De gemeente wil de uit te voeren werkzaamheden nu via een Europese aanbesteding in de markt zetten. “Dat betekent concreet dat de gemeente een opdracht formuleert, die in de markt zet, waarna de beste inschrijving wint. Die winnaar krijgt vervolgens een contract voor twee jaar met een verlenging van twee jaar bij succes.

“Hoe mooi dat ook lijkt, het geeft schijnwinsten,” zegt Nathalie Lecina. “De afgelopen jaren hebben verschillende gemeenten deze koers gevaren. De partijen die de contracten willen ‘winnen’ schrijven mooie verhalen en bieden hoopvolle perspectieven voor betere sturing, minder kosten en beter werk. Maar de in het vooruitzicht gestelde efficiency en kwaliteitswinsten blijven vaak uit. Door deze aanpak krijgt de gemeente niet meer regie, maar komt juist meer op afstand van de burger.”

De verschillende onderzoeken naar aanbestedingen en publiek-private samenwerkingen in het sociaal domein laten dit volgens de twee woordvoerders ook zien. “Zo is er de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid* die aangeeft dat er te veel verloren gaat door overheidstaken via aanbesteding uit te laten voeren. Er ontstaat het omgekeerde van de zo gewenste samenwerking en verbondenheid in het sociaal domein. Inmiddels zien we in die ‘aanbestedingsgemeenten’ hoe dit uiteindelijk leidt tot minder tevreden inwoners, verlies van vrijwilligers en relaties in wijken en buurten, verlies van sociaal kapitaal, verlies van focus op wat speelt in wijken en buurten en wat er toe doet en wat verandering teweeg brengt.”

* (WRR “Publieke zaken in de marktsamenleving”, 2012).

Een aantal welzijnsorganisaties, maar ook creatieve ondernemers en maatschappelijk betrokken partners hebben nu besloten de handen ineen te slaan. “We zien dat de gemeente na alles wat op haar af is gekomen behoefte heeft aan meer regie en inzicht hoe ze beter kan sturen. Ze ziet geen andere weg dan alle contracten te beëindigen en opnieuw een start te maken. Het beëindigen dreigt echter grote gevolgen te hebben voor de mensen in wijken en buurten, medewerkers, vrijwilligers en anderen die nu op ons bouwen.”

Alternatief plan
“Gemeente, we willen met elkaar maar wat graag maximale waarde voor de stad tegen zo min mogelijk kosten realiseren. Wij slaan de handen ineen, werk met ons samen” aldus Frank van Rooij van Radius. “Er gaat ook zoveel goed. We gooien nu het kind met het badwater weg. Dat de gemeente beweging maakt om te zorgen voor meer samenwerking, is goed,” zo vindt ook Sjors Gerritsen van Libertas Leiden. “Het is alleen fijn als we daarna ook de tijd gegund krijgen om dan de handen echt goed in een te slaan”.

Ook partijen van wie de contracten niet zijn beëindigd staan achter deze actie. Ze geven aan dat het alle organisaties van Leiden aangaat, er zijn veel verbindingen tussen maatschappelijke organisaties, onderwijsveld, bedrijven, en ook met zorgorganisaties. Zo heeft de Rabobank aangegeven dit initiatief te ondersteunen.

De vraag van de organisaties is hen een jaar de tijd te geven om de nieuwe wensen te realiseren en significante meerwaarde te realiseren door activiteiten te combineren, te bundelen of nieuwe of op een andere manier gezamenlijk te ontwikkelen. Zij doen daarvoor de gemeente een voorstel. “Als het ons niet lukt gezamenlijk tot een voorstel te komen en de gewenste meerwaarde te creëren, dan kan volgend jaar alsnog richting aanbesteding worden gegaan. Maar nu lijkt het ons beter, gelet op het belang van de bestaande netwerken en het kennen van de lokale vraagstukken, dat we de ruimte krijgen om een goed voorstel neer te leggen en een ander 2020 neer te zetten. Dat gaat ons zeker lukken,” zegt directeur-bestuurder Emmy Klooster van De Binnenvest.

Manifest
In een manifest maken de partijen zichtbaar hoe de partners uit de stad de komende jaren willen samenwerken met de gemeente, inwoners, bedrijven en organisaties aan welzijnsactiviteiten als voorliggende voorziening voor zwaardere zorg in het kader van de WMO. Het is een pleidooi van alle partners voor het blijvend centraal stellen van menselijke waardigheid, de waarde van het sociale netwerk dat in de stad is gecreëerd en de relaties die met en tussen inwoners en organisaties zijn opgebouwd.

“We waarderen de moedige stap van de gemeente om ruimte voor vernieuwing te creëren en te sturen op nog meer impact voor inwoners. Het doel is goed: we ondersteunen het sturen op meer regie en het voorkomen van dubbelingen in activiteiten. De weg waarlangs, het toewerken naar een Publiek Private Samenwerking via een aanbesteding, is echter niet de juiste. Voor ons is dat vooral een vernietiging van maatschappelijk kapitaal met een onvoorspelbare uitkomst.”

Het vergroten van de regie en het versterken van de samenhang wordt sneller en beter bereikt door gebruik te maken van de bestaande relaties in de stad, en reeds in gang gezette samenwerking of dienstverlening anders te combineren. Het proces op weg naar deze aanbesteding leek in eerste instantie een aanzet tot deze discussie te geven, maar heeft tot onze teleurstelling deze kans uiteindelijk niet geboden. Dat kan anders. Wij bieden met dit manifest een waardig alternatief.

Alternatief
Alle partners verbinden zich om door nieuwe combinaties en onorthodoxe verbanden het sociaal domein in te richten op de wijze die de gemeente Leiden voorstaat. We maken met elkaar van Leiden een inspirerend voorbeeld: een coalitie van inwoners, maatschappelijke organisaties, ZZP-ers, creatieve innovators, bedrijfsleven en de gemeente zelf.

We streven naar optimale maatschappelijke winst en meer sociale impact. We willen betere voorwaarden ontwikkelen om de inclusieve stad te realiseren, de toenemende vraag naar zorg te verminderen en meer mogelijkheden te genereren voor mensen, jong en oud, om mee te doen.

Leiden heeft krachtige en bijzondere mensen en veel organisaties die van grote waarde zijn. Samen hebben die potentieel een grotere betekenis. Er is heel veel te winnen, ook zonder aanbesteding, door activiteiten in nieuwe combinaties samen te voegen om de uitdagingen van de toekomst aan te gaan. Jongeren die nieuwe activiteiten verzinnen voor ouderen, gezinnen die snel en flexibel ondersteuning krijgen in een netwerk van voorzieningen en vrijwilligers, kwetsbare burgers die in de wijk terecht kunnen in algemene voorzieningen waar ondernemers een rol in hebben. Met nieuwe combinaties en verbindingen ontstaan er ketens van zichzelf versterkende en toegevoegde waarden.

Financiële prikkels zijn daarbij belangrijke bepalende factoren, onder andere om er aan bij te dragen dat het toenemend beroep op zorgvoorzieningen afneemt en de maatwerkvoorzieningen houdbaar en betaalbaar blijven.
We sturen er met elkaar op om zoveel mogelijk maatschappelijke baten te genereren en dat jaarlijks aantoonbaar en meetbaar uit te bouwen. Met gebruik van wat er is opgebouwd, nieuw waar het verder moet en kan. Samen maken we Leiden tot een veel sterkere stad.

Wat bieden wij aan
Een nieuwe inrichting van het sociaal domein, waarbij
• samenwerking door nieuwe combinaties die toegevoegde waarden gaan opleveren
• samenwerking met de gemeente(raad) leidt tot een helder en vernieuwend beoordelingskader, waarbij juist het recombineren en het creëren van maatschappelijke meerwaarde centraal staat
• de gemeente zichtbaar profiteert van het feit dat dit de stad is die welzijnstoename centraal stelt en alle partijen en bewoners bij elkaar krijgt om samen de schouders er onder te zetten
• we met concrete voorstellen komen om alle vrijwilligersorganisaties onder een duidelijke regie te faciliteren, waardoor we de overzichtelijkheid borgen
• de regie eenduidig is belegd en de verdeling van middelen transparant is geregeld
• er ruimte is voor innovatie en initiatieven door nieuwe spelers

Wat is er nodig
U geeft ons maximaal een jaar om met alle partners tot een nieuwe inrichting van het sociaal domein te komen.
Een deel van het budget – nu bestemd voor het vormgeven van de aanbesteding – is beschikbaar om tot dit vernieuwende voorstel te komen.

Namen organisaties achter het manifest:
Radius, Frank van Rooij (directeur-bestuurder)
Studio Moio, Nathalie Lecina (directeur-bestuurder)
Libertas Leiden, Tanja Ineke (directeur-bestuurder)
De Binnenvest, Emmy Klooster (directeur-bestuurder)
STJJMH, Roel van der Vet (directeur-bestuurder)
STAD Leiden, Whitney Ouwerkerk (jongerenprojectbegeleider)
Stichting Lumen, Bart Smith (directeur)
Stichting EVA, Ludwien Wassink (directeur-bestuurder)
CARDEA, Ria van der Plas, (directeur)
Instituut Maatschappelijke Innovatie, Guido Enthoven
Stichting Netwerk Levensvragen Leiden, John Boon, (voorzitter)
Leidse Vereniging van Mantelzorgers, Erica van der Heijden, (voorzitter)
Stichting Vitalismaatjes, Judith Vollebregt, Projectleider Vitalis Leiden
Humanitas, Renee Lucas, (voorzitter bestuur)
iDOE, Kirsten Zitman, (teammanager)
Pro-Cura Thuiszorg, Renate Tuijten, (directeur)
Go Noord, Greet Meesters
Stichting Mixclubs, Elles Verhoef (directeur)

Delen
heropening sligro Leiden

25 reacties

    • Ik nodig je uit on onze salarissen te komen bekijken. En bekijk voor hoe weinig hoeveel we doen voor de stad. Kom maar op. Ik durf de uitdaging rijkelijk aan. Ik kan niet voor alle anderen spreken. Maar voor de waarde die we opleveren, en voor de hoeveelheid werk per week (80uur/week) … loop eens een weekje mee. Lijkt me serieus ook heel waardevol.

    • Nou Petra, ik weet zeker dat die veel lager zijn dan de kosten voor dit aanbestedingsplan inclusief de expertise die alle organisaties die kans willen maken moeten inzetten.

      • an van roosmalen op

        Al die bestuurders van Radius e.a. praten voor hun eigen portemonnaie. Maak die salarissen openbaar en kijk of daar bezuinigd kan worden. Het is algemeen bekend dat juist in de zorg de salarissen enorm zijn gestegen. Niet op de werkvloer waar hard gewerkt wordt maar op management-niveau.
        En Radius en Libertas hebben veel overlappingen, kan ook naar gekeken worden of dat niet anders/beter kan.
        Kortom, het is goed dat er aandacht voor is maar of de plannen van de gemeente verbeteringen zal geven, dat is nog maar de vraag.

        • Een Leids burger op

          In 2011 waren er bij Libertas dus salarissen van zo´n 137.000 en 146.000 euro. Dat is natuurlijk bespottelijk hoog voor een publieke functie in het sociale domein.
          Dat was in 2011. Hoe het nu is weet ik niet.

  1. Marianne Passchier op

    Goed initiatief!
    Gemeente ( raad) luister. Denk niet dat het gras elders groener is en blijf samenwerken met je Leidse partners!

    • Ferry, Damen heeft fors ingezet op het wegbezuinigen op vrijwel alles in het hele sociale domein wat het leven voor vele mensen net iets dragelijker maakte. Onze reacties gaan helaas helemaal niks helpen ben ik bang. Het is een geweldig plan maar zij wil niet luisteren.

  2. Gemeente, neem dit initatief serieus en ga er op in.
    Het is echter heel treurig dat de verantwoordelijke wethouder niet zelf zo’n iniatief heeft genomen en denkt dat het allemaal kan worden overgelaten aan de in collegekringen blijkbaar nog steeds aanbeden vrije markt. Een Europese aanbesteding is absurd. Hoewel een samenwerkingsverband van bijv. Finse, Roemeense en Griekse welzijnsorganisaties ongetwijfeld ook zo z’n charmes kan hebben. Maar of de cliënten er baat bij hebben?

  3. Het plan van de gemeente is niet alleen kapitaalvernietiging maar belemmert ook de continuïteit van zorg voor bv de ouderen. je moet er toch niet aan denken dat alle welzijnszorg elke twee jaar wordt omgegooid? Moeten alle mensen die afhankelijk zijn van welzijnsondersteuning straks elke twee jaar opnieuw met de billen bloot bij een nieuwe organisatie? Dat lijkt me niet wenselijk.

  4. DeHeerGroen op

    Het lijkt er op dat op vele beleidsterreinen dit College niets heeft met de inwoners van de stad. Met de botte (helaas linkse) bijl worden op vele fronten gaten geslagen in de stedelijke samenleving.

    Impulsief en zonder een duidelijke agenda gaat men tekeer of het nu over vergroenen, stedenbouw en nu welzijn gaat. Een “Sloop College” zou ik het willen noemen.

    Een onschatbaar kapitaal vrijwilligers zal bij het huidige beleid verloren gaan. Want wie zich aan een taak verbindt verbindt zich vaak ook aan de organisatie waarvoor het vrijwillige werk wordt uitgevoerd. In Leiderdorp waar onder leiding van dezelfde super dure ( € 100.000 per jaar,= ; tel letterlijk uit je winst…) ingehuurde mevrouw tegen de vlakte moest is het gros van de bestaande vrijwilligers clubs afgehaakt. Dat gaat in Leiden zeer zeker ook gebeuren… Het College lijkt alleen naar de cijfertjes te kijken en haar kortzichtigheid lijkt op bijna-blindheid als het denkt hiermee de Leidse burger te dienen. Tijd om ten strijde te trekken tegen dit anti maatschappelijk beleid. Misschien moet mevrouw de wethouder eerst eens op zoek naar de onder haar verantwoordelijkheid in een vorige College zoekgeraakte gelden.

  5. Cees Mentink op

    In Leiderdorp is INCLUZIO sinds 1 januari 2019 de paraplu waaronder alle welzijnsactiviteiten
    zijn samengebracht.
    Is er objectieve informatie te vergaren of dit een verstandig besluit is geweest?

    • DeHeerGroen op

      Veel vrijwilligers hebben zich afgekeerd van die stichting, begreep ik uit recente contacten. Van ouderen weet ik dat men niet meer weet bij wie men moet zijn. Hulpverleningsnetwerken zijn gehavend. Dat is wat ik weet, overigens uit maar een paar willekeurige contacten.

  6. Uit het het Leidsch Dagblad (vandaag): “[…] in Leiden zijn ongeveer 75 organisaties en initiatieven actief op het gebied van bijvoorbeeld ouderen, jongeren, hulp en zorg. In totaal wordt nu nog 27 miljoen euro per jaar onderling verdeeld. PvdA-wethouder Marleen Damen vindt het tijd om een deel van de circa vijfhonderd verschillende ’subsidierelaties’ stop te zetten. Want soms doen de betrokken clubs hetzelfde werk en is in enkele gevallen zelfs sprake van concurrentie.[…] Met de verstrekkende stap [aanbesteding] beoogt de gemeente onder meer te bewerkstelligen dat er minder versnippering ontstaat binnen het lokale welzijnswerk.[…]”
    .
    Dat doet vermoeden dat het welzijnsbeleid over een langere periode uit de hand is gelopen door veel te veel subsidierelaties te laten ontstaan. Op een gegeven moment krijgt een [nieuwe] wethouder daardoor te maken met een situatie waarin ingrijpen noodzakelijk wordt.
    De verantwoordelijke wethouder moet dan helder beleid formuleren, keuzes maken en de relatie met een groot aantal organisaties beëindigen. Maar dat kan ook anders dan via een om de zoveel jaren terugkerend circus van [Europese] aanbestedingen. Bovengenoemd manifest biedt daarvoor aanknopingspunten.
    Het moet echter worden voorkomen dat er geleidelijk weer veel te veel subsidierelaties ontstaan. Ook mag een subsidierelatie geen automatisme en vanzelfsprekendheid worden. Periodieke evaluatie blijft nodig. Het moet uiteraard mogelijk blijven dat de samenwerking met een organisatie wordt beëindigd wanneer die zich niet aan de afspraken houdt of anderszins niet aan de opdracht voldoet.

  7. Mooi plan gemeente Leiden! Kijk eens terug naar de aanbestedingen van de Thuiszorg, heeft ook alleen maar ellende opgeleverd, kijk naar de wijkbewoners,dat zijn de mensen die hier last van gaan krijgen.
    Mensen die letterlijk een sociaal leven weer opgepakt hebben in de Huizen van de Buurt!

  8. Gert Ringenoldus op

    Ik ben, ook nog lid, zeer teleurgesteld in het beleid van deze PvdA-wethouder. Minima zijn al met honderden euro’s per jaar gekort en nu ook nog deze onzin. Natuurlijk komen hier de nodige gladdakkers op af die alleen chaos gaan creëren. Voor zowel de medewerkers als de cliënten ontstaat een onmenselijk onzekere toekomst.

    Waarom durven wethouders en ambtenaren van gemeentes het niet meer zelf aan om regie te voeren. Als je het niet eens bent met de wijze waarop organisaties werken ga je met ze praten en geef je ze een kans om te verbeteren en gebeurt dat niet, dan kap je me subsidiëren. Maar ook welzijnsorganisaties moeten een fatsoenlijk personeelsbeleid kunnen voeren waarbij ook normale langdurige contracten horen als je wilt dat de goede medewerkers voor je blijven werken. Zo dankbaar is het werk al niet.

    Ik wil best geloven dat er dingen niet kloppen in het welzijnswerk, maar dit soort asociale aanbestedingsplannen gaan het niet oplossen. Ik heb er geen verstand van,maar het lijkt mij omdat het ook nog eens om een Europese aanbesteding gaat dat er een enorme papierwinkel gecreëerd moet worden waarvoor waarschijnlijk kapitalen aan consultants en eigen tijd in gaat zitten. Geld dat aanmerkelijk beter besteed kan worden aan het maatschappelijk werk zelf.

Laat een reactie achter

Over de auteur

Chris de Waard

Hoofdredacteur en oprichter van deze site en de radiozender Sleutelstad 93.7 FM. Volgt met name de gemeentepolitiek in Leiden en de regio.

Je bent nu offline