Armoede in 2019: Het kan iedereen overkomen

27

Bijsturen, keuzes maken, bezuinigen. De gemeente Leiden kijkt deze maand bij de begrotingsbehandeling kritisch naar de uitgaven in het sociaal domein. En dat heeft gevolgen voor mensen die onder of rond de armoedegrens leven. Twee derde van de huishoudens die in armoede leven zijn alleenstaande volwassenen. In de vierde aflevering van de podcastserie Geen rooie cent praten Andy Clark en Gerry van Bakel met twee alleenstaanden: Marieke en Hans. Het kan iedereen overkomen, zo blijkt uit de verhalen.

Marieke heeft een goede opleiding gehad. Ze heeft Duits gestudeerd en tot twee keer toe geprobeerd om na haar studie in het onderwijs te gaan werken. Maar het lukte haar gewoon niet. “De theorie kon ik wel aan, maar echt voor de klas staan was niet mijn ding.” Marieke wil wel haar verhaal vertellen maar niet haar achternaam. Ze is 39 jaar en woont haar hele leven in Leiden.

Hans van Soldt (58 jaar) woont sinds drie jaar in een seniorenwoning in Leiderdorp. Hij zit inmiddels in de bijstand na verschillende banen te hebben gehad in de horeca en bij Heineken. “Ik ben er behoorlijk op achteruit gegaan. Maar op een gegeven moment leverde het zoveel stress op en ging het werken ten koste van mijn gezondheid.”


In de vierde aflevering van de podcastserie ‘Geen rooie cent’, aandacht voor alleenstaanden die onder de armoedegrens leven.

Voedselbank
Ze komen allebei bij de Voedselbank in Leiden. Voor Marieke was het best een moeilijke stap om toe te geven dat ze die hulp nodig had. “Ik schaamde me wel als ik met die tassen naar buiten kwam, dan hoopte ik maar dat ik geen bekenden tegen zou komen.” Hans daarentegen schaamt zich helemaal niet. Hij is blij dat hij er terecht kan en wat andere mensen van hem denken deert hem niet. “Ik sta onder bewind. Ik heb veel schulden gehad en leef nog steeds van 10 euro per dag.”

Hans schaamt zich wel een beetje voor zijn gebit. Er ontbreken tanden en zijn gebit is er verkleurd. Een grondige renovatie is nodig, maar een aanvraag voor een bijdrage vanuit de Bijzondere bijstand is afgewezen en dat zit Hans wel erg hoog. “Er werd gezegd dat het niet om een levensbedreigende situatie zou gaan, maar ik kijk veel medische programma’s en daarin zag ik dat je door een slecht gebit allerlei andere klachten kunt krijgen en risico loopt op kanker en dementie. Ik schrik er zelf soms van als ik mezelf in de spiegel zie. Als ik lach houd ik meestal mijn hand voor mijn mond.”

Positief blijven
Marieke werkt 20-24 uur per week in de thuiszorg. Werk waarvoor ze haar universitaire studie niet nodig heeft. Ze zou wel graag iets anders doen, maar weet niet zo goed wat. Ze voelt zich niet arm. “Ik kan op zich goed rondkomen, ik zie mensen om me heen die het moeilijker hebben.” In haar flat heeft Marieke gezelschap van twee cavia’s. “Het is leuk om dieren in huis te hebben, vooral als je alleen woont. Je hebt wat om voor te zorgen. Het kost natuurlijk wel geld, maar je krijgt er ook wat voor terug.”

Hans werkt als vrijwilliger bij de Vrijplaats in Leiden. “Ik kook daar elke zaterdag. Ik heb ooit een koksopleiding gedaan. En ik doe ik allerlei klusjes. Verder doe ik van alles met muziek, ik ben percussionist. Ik zit niet in een vaste band, maar we doen geregeld jamsessies. Natuurlijk zijn er tegenslagen, maar zonder tegenslagen zou het leven ook heel saai zijn.”

Voor mensen als Hans en Marieke en al die andere mensen die onder de armoedegrens leven zijn er diverse ondersteunende regelingen die hen moeten helpen om de rekeningen te betalen en te blijven participeren in de samenleving.

Sociaal domein onder druk
Door de bezuinigingen op het sociaal domein staat die hulp onder druk. Wethouder Damen kwam in september al met het voorstel de gemeentelijke bijdrage aan de collectieve zorgverzekering voor minima te verlagen. Mensen moeten dan 15 tot 30 euro extra betalen per maand. Wethouder Damen vindt het verdedigbaar omdat een goede verzekering binnen bereik blijft van iedereen, al erkent ze wel dat het niet leuk is en mensen het echt wel in hun portemonnee zullen voelen.

Deze maand wordt de begroting van het Sociaal Domein behandeld in de gemeenteraad. De wethouder heeft 22 voorstellen gedaan en daar mag de raad uit kiezen. Een van die voorstellen gaat over de toeslag op de zorgverzekering voor chronisch zieken en gehandicapten. De gemeente stelt elk jaar 285 euro ter beschikking als tegemoetkoming en zo’n 3200 mensen maken daar gebruik van. Een andere maatregel treft de individuele inkomenstoeslag. Nu komen mensen daarvoor in aanmerking als ze drie jaar achter elkaar op 100% van de bijstandsnorm zitten en die wachttijd zal verlengd worden naar vijf jaar. Een ander voorstel is om de bedragen die mensen nu krijgen uit de bijzondere bijstand om duurzame goederen te kopen zoals koelkast of wasmachine om te zetten naar een lening.

Bij de behandeling in de commissie op 29 oktober was ook de voorzitter van de Adviesraad Sociaal Domein, Thea Dickhoff, aanwezig en zij waarschuwde onder andere voor het effect van opeenstapeling van maatregelen die steeds dezelfde groep dreigt te treffen en vroeg de raad en het college ook om zorgvuldig te monitoren welk effect de bezuinigingen zullen hebben op de verschillende groepen. Dat je nu niet allerlei bezuinigingen doorvoert waardoor je later je gedwongen voelt andere maatregelen te treffen en weer meer geld uit te geven.

Tijdens de commissievergadering was al wel duidelijk dat verschillende raadsleden niet alle voorstellen ondersteunen. Op dinsdag 5 november kwam wethouder Damen met een vervelende verrassing. Er bleek een rekenfout gemaakt te zijn en er is daarom nog minder ruimte voor de gemeenteraad als het gaat om welke bezuinigingsmaatregelen wel of niet genomen zullen worden.

De discussie in de commissie Onderwijs en samenleving zal deels opnieuw gevoerd moeten worden voordat de begroting en bijsturingsvoorstellen in de voltallige gemeenteraad aan de orde zal komen.

De volgende aflevering van de podcastserie ‘Geen rooie cent’ verschijnt op woensdag 20 november.
Deze podcastserie Geen rooie cent over armoede in Leiden is mede mogelijk gemaakt door het Leids Mediafonds.

Eerdere afleveringen zijn terug te vinden op de website van Sleutelstad.nl. Aflevering 1 verscheen op 25 september, aflevering 2 op 9 oktober en aflevering 3 op 25 oktober.

Delen

27 reacties

  1. Wilma Adan

    begrotingsbehandeling kritisch naar de uitgaven in het sociaal domein.Door een dubbeltelling in de beschikbare gelden voor het sociaal domein heeft Leiden in de jaren 2022 en 2023 in totaal 3,8 miljoen euro minder te besteden aan allerlei zaken voor Leidse minima dan eerder was aangenomen. Dat betekent dat de discussie over de toch al forse bezuinigingen binnen de portefeuille zorg en welzijn overgedaan moet worden, Dat foutje word weer bij ons verhaald o ja er komt nog 2,8 miljoen een foutje bij dus dat word ook bij ons weg gehaald

    • Ik vind het zeer triest om te lezen dat Hans zijn aanvraag voor de tandarts is af gewezen! Hij gaf zelf al aan dat het niet goed is voor je gezondheid! Ik berijp er niets van zoals zoveel niet hier in Nederland!!!!

      • Een Leids burger op

        En ik vind het vooral triest voor anderen wiens aanvraag voor de tandarts om vergelijkbare reden is afgewezen.
        .
        Als het criterium moet zijn om pas voor vergoeding in aanmerking te komen als er sprake is van een levensbedreigende situatie zullen niet veel mensen een vergoeding kunnen krijgen. Er is wel de aanvullende (ziektekosten)verzekering voor tandartskosten. Maar aan de premie van de verzekering gaat de gemeente minder bijdragen en dus een hogere bijdrage voor de minima.
        .
        Overigens vind ik dat die Hans weinig te klagen heeft als men bedenkt dat hij 30.000 euro schuld had, in de schuldsanering zat en hem dus al veel is kwijtgescholden……

  2. Petronella Van Rossum

    Ik zou meer van dit soort berichten willen lezen in de media. Maak een portrettenserie en of een vaste rubriek. Laat vooral zien dat deze mensen actief zijn in het vrijwilligersleger in Leiden en de bijdragen die ze daarmee leveren aan de maatschappij. Maar ook de dagelijkse strubbelingen, de karigheid en tegenslagen die een mens soms te verwerken krijgt.
    Op de een of andere manier blijft dit de ondergescheten groep mensen die geen waarde hebben en steeds verstrikt raakt in de bureaucratie van bedelen om toeslagen.
    Na mislukte projecten als de Aalmarkt en de parkeerwokkel lijkt me een fijn plan om in mensen te investeren.
    Bij de verkiezingen wordt van deze groep gretig gebruik gemaakt. Woorden als armoedebestrijding vliegen betekenisloos over de tafel zolang er maar goede sier gemaakt kan worden. Armoedebestrijding begint bij eten op tafel, betaalbare huren en een beetje mee kunnen draaien in de maatschappij.
    Misschien een rare gedachte maar er wordt nu veel verspild aan de historie van een dooie schilder wiens geboortehuis allang platgewalst is om toeristen te trekken die een parkeerput moeten vullen. Ik zie liever gevulde magen dmv een voedselbank. Het is maar waar je de prioriteit aan geeft.

    • Petronella Van Rossum

      Ingeborg Westerhoff Gerrit en VVD-beloftes … Door neo liberale capitalisten is NL een doorsluishaven geworden waar naar hartelust belasting kan worden ontdoken zonder investeringen te doen om werkgelegenheid te scheppen. Een race naar de bodem om multinationals binnen te halen die vervolgens geen belasting hoeven te betalen. De winst verdwijnt naar het buitenland. Hoe kijkt een jongere hier tegenaan? Opleiding is verplicht, deelname aan leningstelsel onoverkomelijk dus is het net alsof je een arbeidsplaats met een afkoopregeling betaald. Niet gek dat scholing uitvoerende beroepen kunnen rekenen op weinig interesse. De jeugd heeft al vroeg geleerd dat ze moeten nadenken over deze investering. De massale protesten vanuit die beroepsgroepen bevestigd hun beeld. Als de VVD voorspoed belooft is er reden voor wantrouwen. Zij behartigen geen volksbelangen maar kiezen voor grote bedrijven ivm het volgende plekje in de banencarroussel. Het is mij een raadsel waarom de partij na 20 jaar bijna onafgebroken in de regering te hebben gezeten en de voorspelde schade zichtbaar wordt nog het vertrouwen van de kiezer krijgt.
      Even terug naar de PVDA, ondanks dat ze blijven roepen dat alles socialer moet, zie ik alleen maar dat ze dezelfde koers blijven varen. Het niet financieren van de voedselbank en de afschaffing van de bijdrage eigen risico het meest domme voorstel wat je kunt doen om armoede te bestrijden. Hier is niets sociaal aan en het vormt een belemmering om het leven weer op de rit te krijgen. Daar kun je 10 armoedebestrijdingsconsulenten op zetten maar daar wordt de rekening niet lager van.

      • Hans Van Soldt op

        Ontslag bij Heineken:Einde detacheringscontract. Ik had er graag blijven werken
        Wat bedoel je met “op grote voet verder geleefd ”
        “Eigen schuld dikke bult “Ik ben idd zelf verantwoordelijk. De helft van mijn schulden waren incassokosten/deurwaarderskosten.
        Je laat je heel denigrerend uit over de Vrijplaats. “Ultralinkse krakende hinnekendekopsteegbende”(hahaha)
        Ik doe daar alleen maar vrijwilligerswerk (participeren)
        Zet de volgende keer je naam onder je reactie!

    • Alles (!) gaat achteruit “sinds ons lidmaatschap in de EU”? Kunt u die bewering onderbouwen?
      Nederland is mede-oprichter van de EEG (1958; Verdrag van Rome, 1957) en de EGKS (1952; Verdrag van Parijs, 1951), waaruit uiteindelijk de EU voortkwam (1993; Verdrag van Maastricht, 1992). Is alles (!) sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw achteruitgegaan? Sinds 1992? Of bedoelt u misschien uw eigen leventje?

      • Hans Van Soldt op

        Ontslag bij Heineken:Einde detacheringscontract. Ik had er graag blijven werken
        Wat bedoel je met “op grote voet verder geleefd ”
        “Eigen schuld dikke bult “Ik ben idd zelf verantwoordelijk. De helft van mijn schulden waren incassokosten/deurwaarderskosten.
        Je laat je heel denigrerend uit over de Vrijplaats. “Ultralinkse krakende hinnekendekopsteegbende”(hahaha)
        Ik doe daar alleen maar vrijwilligerswerk (participeren)
        Zet de volgende keer je naam onder je reactie!

  3. Dit is het beginselmanifest van de PvdA die ons dit nu aandoet:

    Art 2.1

    Iedereen heeft tenminste recht op een dusdanig niveau van bestaanszekerheid dat men volwaardig aan de samenleving kan deelnemen.

    En dit zijn de beginselen van Groen Links

    het recht van ieder mens op een behoorlijke bestaanszekerheid, goede huisvesting en toereikende gemeenschapsvoorzieningen

    Nergens in de beginselen van deze zogenaamd ‘linkse’ partijen staat dat de prioriteit moet liggen bij idiote ringwegen waar ze wel 135 miljoen voor lenen! Dat is een keuze…
    Een keuze kan ook zijn om de ringweg op de lange baan te schuiven en te lenen voor het ‘sociaal domein’ om te voorkomen dat iedere bijstandsgerechtigde in de schuldsanering terecht komt… wat op termijn heel wat duurder is voor de gemeente dan het handhaven van bestaande regelingen!

    400 euro netto per jaar is er op iedere alleenstaande bezuinigd in één jaar!!
    Ze zijn krankzinnig geworden op dat stadhuis!

    Ik ga donderdag de commissie werk en middelen inspreken en geef ze allemaal een lijstje met mijn inkomsten en uitgaven zodat ze eens zien waar dit netto allemaal op neer komt!

    Wil je ook iets doen stuur een mail:
    deeszoom@hotmail.com

    (en zet dit op je facebook)

  4. Een Leids burger op

    Hier in de berichtgeving gaat het om 2 totaal verschillende mensen die wel allebei in armoede leven Beide hadden schulden.
    .

    Bij Marieke was niet duidelijkheid waar de schuld vandaan kwam, bij Hans wel. Die had na zijn ontslag (bij Heineken) op grote voet verder geleefd en dat kan natuurlijk niet als je inkomen minder gaat worden. Een verhaal met een hoog gehalte eigen-schuld -dikkebult dus. Dat hij zich daarvoor niet schaamt en het blijkbaar maar normaal en vanzelfsprekend vindt dat hij geholpen is is typisch voor die Vrijplaatscultuur die nog een overblijfsel is van die ultralinkse krakende hinnekendekopsteegbende waar hij blijkbaar vrijwilliger is.
    .
    Marieke heeft eerst 2 maal getracht om als docente duits aan het werk te gaan maar kwam er achter dat zij toch niet zo geschikt daarvoor was en werkt nu in de thuiszorg.

    .

    Wellicht kunnen de presentatoren|journalisten eens een verhaal schrijven over wat de daadwerkelijke gevolgen zijn voor bepaalde mensen zodra de bezuinigingen precies bekend zijn.

    • Hans Van Soldt op

      Ontslag bij Heineken:Einde detacheringscontract. Ik had er graag blijven werken
      Wat bedoel je met “op grote voet verder geleefd ”
      “Eigen schuld dikke bult “Ik ben idd zelf verantwoordelijk. De helft van mijn schulden waren incassokosten/deurwaarderskosten.
      Je laat je heel denigrerend uit over de Vrijplaats. “Ultralinkse krakende hinnekendekopsteegbende”(hahaha)
      Ik doe daar alleen maar vrijwilligerswerk (participeren)
      Zet de volgende keer je naam onder je reactie!

      • Een Leids burger op

        Antwoord aan Hans:
        Ja, ik heb inderdaad geen heen hoge indruk van die mensen bij de Vrijplaats zoals eerder omschreven.
        .

        Als de journaliste vraagt: Vind jezelf niet dat je het allemaal over jezelf hebt afgeroepen met drugsgebruik e.d. en beter had moeten oppassen begin je te grinniken en zegt je dat je het totaal niet kan interesseren(je hebt er schijt aan) wat anderen daarvan vinden. Dat duidt niet op veel verantwoordelijkheidsbesef van de situatie waarin je bent terechtgekomen.
        .

        Je vertelt zelf dat je eerst een goede baan had bij Heineken en een flexibel crediet bij de bank kreeg. En dat je daardoor meer geld kon opnemen dan op je rekening stond. En je zegt notabene zelf dat je daardoor ¨de mist bent ingegaan.
        Je geeft tevens ook aan dat je inkomen sterk verminderde na dat ontslag. Dan moet je je uitgavenpatroon daar ook op aanpassen. Dat heb je blijkbaar niet gedaan anders was het niet zover met de schulden gekomen… Dat bedoel ik met ¨ op grote voet verder geleefd¨.
        Dat kun je nu niet goedpraten door op te merken dat de helft van de schulden incassokosten waren. Zelfs na aftrek daarvan was er nog zo´n schuld van 15.000 euro.
        .
        Ik zou zeggen beluister het verhaal van Marieke eens die ook in armoede leeft en welke moeite zij allemaal heeft gedaan om haar situatie te verbeteren..
        Dan begrijp je misschien waarom ik voor haar meer begrip heb dan voor jou.

  5. Andreas Dijkema

    Dat het iedereen kan overkomen lijkt me een onbewijsbare stelling. Je kunt net zo goed in karma geloven. In de praktijk overkomt het niet iedereen. Een kleine minderheid van de Leidenaren leeft onder een subjectieve armoedegrens. Daarbij zijn de armen bijna nergens zo rijk als in Nederland dankzij de vele voorzieningen en goed functionerend stelsel van sociale voorzieningen.
    Hans krijgt stress van werken en zegt dat het ten koste gaat van zijn gezondheid. Hij lijkt prima tevreden met zijn keuze om niet te werken en neemt het bestaansminimum voor lief.
    Marieke heeft eigenlijk geen behoefte aan deze aandacht. Ze vindt het vervelend om bij de voedselbank te moeten aankloppen. Ze wil het liefst op eigen kracht uit de armoede komen. Ik hoop dat het haar lukt.

  6. Trudy Polane

    We gaan gewoon het stadhuis verbouwen voor een paar miljoen toch?🤷‍♀️🤷‍♀️🤷‍♀️ of misschien nog een parkeergarage erbij ?
    Want de mensen die al zo weinig hebben kunnen vast nog wel ergens op gekort worden! 😱😱😱

  7. Ik vind het een goed idee van Petronella van Rossum als sleutelstad regelmatig gaat weergeven welke gevolgen de bezuinigingen in het sociale domein hebben voor de minima. Alleen zo wordt iedereen duidelijk welke gevolgen die bezuinigingen hebben voor Leidse burgers, die nu nauwelijks kunnen rondkomen. De gladde verkiezingspraatjes van de politiek scheppen dan een andere beeld. Er staan nu al een aantal voorbeelden bij die goed weergeven wat de gevolgen zijn van links praten en rechts handelen.

Over de auteur

Gerry van Bakel

Presentator Nieuws071/Sport071, redacteur Cultuur071

Je bent nu offline